Resource

Oxfam Humanitarian WASH & Kev Koom Tes Hauv Zos

Kev Koom Tes thiab WASH

Oxfam muaj keeb kwm ntev ntawm kev ua haujlwm nrog tsoomfwv, cov koom haum tsis yog tsoomfwv thiab cov neeg koom tes hauv zej zog kom ntseeg tau tias cov kev xav tau ntawm WASH tau raug daws. Oxfam ntseeg tias kev ua haujlwm nrog cov neeg koom tes yuav ua kom muaj kev cuam tshuam rau tib neeg mus ntev, muaj feem cuam tshuam thiab lav ris. Ua ib lub koom haum peb lub hom phiaj yog tsim kom muaj kev koom tes ntau yam los ntawm cov zej zog hauv zos mus rau cov tuam txhab ntiag tug thiab tsoomfwv. Kev koom tes ntawm cov neeg raug kev kub ntxhov yog ib qho tseem ceeb hauv kev coj noj coj ua ntawm tib neeg hauv zos. Qhov xwm txheej tshwj xeeb ntawm cov ntsiab lus ntawm tib neeg cuam tshuam rau peb ua haujlwm nrog lwm tus li cas. Txhua yam uas tuaj yeem ua tau nrog qhov zoo, ua tau zoo thiab ua tau zoo los ntawm cov koom haum hauv zos yuav tsum ua los ntawm lawv. Ua ke peb tuaj yeem ua qhov sib txawv ntau dua [1]

Kev koom tes hauv kev pabcuam tib neeg WASH muaj ntau hom sib txawv. 

Muaj kev xav dav dav tias kev koom tes thiab kev coj noj coj ua hauv zos = cov koom haum thoob ntiaj teb uas ua haujlwm nrog lossis los ntawm cov koom haum tsis koom nrog hauv zos. Txawm hais tias ib qho cim tseem ceeb ntawm Oxfam txoj kev cog lus rau kev tshem tawm kev tswj hwm thiab kev coj noj coj ua hauv zos (LHL) yog xyuas kom tsawg kawg 25% ntawm cov nyiaj pab rau cov koom haum tsis koom nrog hauv tebchaws thiab hauv zos, nws tsis yog ib txwm tsim nyog. 

Hauv feem ntau lub tebchaws, muaj cov tub ceev xwm uas lub xeev txib (lossis de-facto), xws li cov chaw muab kev pabcuam thiab cov chaw haujlwm kev txawj ntse ntawm tsoomfwv, uas yog lub luag haujlwm rau kev muab WASH thiab kev pabcuam kev noj qab haus huv. Tshwj xeeb tshaj yog nyob rau hauv nroog thiab thaj chaw ib puag ncig nroog, cov chaw haujlwm kev txawj ntse no, thiab lawv cov neeg muab kev pabcuam pej xeem lossis ntiag tug, yog cov neeg koom tes ntuj rau cov koom haum pabcuam WASH uas pab tib neeg hauv kev pab cov thawj coj hauv zos hauv kev ua haujlwm pabcuam tib neeg rau WASH, vim lawv yog cov neeg muab kev pabcuam thiab cov tub ceev xwm mus sij hawm ntev. Thaum cov neeg ua haujlwm no tau txais kev txhawb nqa los ntawm Oxfam, lawv yuav muaj zog dua thiab npaj tau zoo dua los teb sai rau kev cuam tshuam hauv WASH thiab kev pabcuam kev noj qab haus huv pej xeem thaum muaj teeb meem. Kev ua haujlwm zoo hauv WASH txhais tau tias txhawb cov neeg ua haujlwm no.

Hauv ntau qhov teeb meem, cov tsev kawm ntawv no tsis nyob, tsis muaj zog lossis tsis muaj zog, lossis tsis muaj lub luag haujlwm, cov peev txheej thiab/lossis lub siab xav muab kev pabcuam, piv txwv li hauv cov chaw pw hav zoov thiab cov chaw nyob hauv IDP. Hauv cov ntsiab lus no, cov pab pawg pej xeem, cov koom haum kev ntseeg thiab cov koom haum tsis yog tsoomfwv thiab cov tuam txhab ntiag tug yuav raug sau, lossis tsis muaj hlo li. Tag nrho cov no yog cov neeg koom tes hauv zos rau Oxfam; txawm li cas los xij, kev paub, kev paub dhau los, kev ua haujlwm, lub hom phiaj thiab lub peev xwm sib txawv heev, thiab nws siv sijhawm los nkag siab qhov no. Rau thawj theem WASH teb zoo hauv kev npaj sai sai nrog cov neeg koom tes yuav tsum pib ua ntej muaj teeb meem.  

Cov neeg koom tes hauv zos tau muab sau ua ke hauv lub rooj hauv qab no:

Tsoom Fwv/Lub XeevUtilitiesNGO/Lub Koom Haum Pej Xeem/Tus Neeg Ywj PheejNtiag TugCov Neeg Uas Raug Kev Kub Ntxhov
Cov koom haum hauv kab (Dej, Kev Noj Qab Haus Huv, Kev Kawm). Tsoomfwv hauv cheeb tsam/Lub Nroog, cov chaw kho mob, cov tsev kawm ntawvCov tuam txhab dej thiab kev ntxuav tu (feem ntau yog cov nroog loj)Cov koom haum tsis koom nrog tsoomfwv hauv zos thiab thoob tebchaws, cov koom haum kev ntseeg, Red Cross/Red Crescent, cov tsev kawm ntawv qib siabCov neeg muag dej, cov neeg muab kev pabcuam tu cev, cov neeg ua lag luamCov pawg neeg tswj dej, cov neeg ua haujlwm pab dawb hauv zej zog

Cov teeb meem ntev thiab cov kev pab cuam WASH mus sij hawm ntev ua rau kev koom tes los tsim thiab nthuav qhia cov cib fim rau kev tsim kho tshiab thiab kev tshawb fawb nrog cov koom haum hauv zos suav nrog cov tsev kawm ntawv qib siab. Hauv Bangladesh, Oxfam tau koom tes nrog University of Dhaka hauv nws qhov project social architecture los xyuas kom meej tias cov neeg siv tsim qauv rau cov chaw tu cev thiab los ua qauv av hauv av los ntsuas cov peev txheej ruaj khov hauv thaj tsam Cox's Bazar, uas tau raug siv ntau heev vim muaj cov neeg tawg rog tuaj.

Kev Kub Ntxhov Cuam Tshuam rau Cov Neeg ntawm Lub Chaw Haujlwm Pabcuam Tib Neeg Hauv Zos

Hauv txhua qhov kev pab cuam Oxfam WASH thoob ntiaj teb, peb ua haujlwm nrog cov pej xeem thiab cov tib neeg thiab cov pab pawg uas sawv cev rau lawv, suav nrog tab sis tsis txwv rau cov pawg neeg tswj dej/WASH, cov neeg ua haujlwm pab dawb hauv zej zog (CHVs), cov tsev kawm ntawv, cov chaw kho mob, cov tub ntxhais hluas thiab cov poj niam. Cov no yog cov neeg sawv cev thiab cov koom haum hauv zej zog - qee qhov muaj kev lees paub thiab kev sau npe raws li txoj cai thiab lwm tus tsis raws cai. Tsis zoo li cov koom haum NGO hauv zos uas feem ntau xav tau nyiaj los ntawm cov neeg pub dawb thiab cov nyiaj pab los txhawb nqa lawv, cov pab pawg no feem ntau tsis xav tau, lossis lawv muaj lwm cov nyiaj tau los ywj pheej ntawm kev pabcuam. Txawm hais tias feem ntau tsis suav tias yog "kev koom tes", cov kev sib raug zoo no yog tias tswj hwm zoo thiab raws li kev sab laj thiab kev koom tes, txhawb nqa cov neeg hauv zos thiab yog qhov tseeb tshaj plaws ntawm kev coj noj coj ua hauv zos. Cov "nyiaj ntsuab rau dej" (Somalia) thiab cov nyiaj pab hauv zej zog (Ukraine) yog cov piv txwv ntawm qhov no.

Cov Txheej Txheem ntawm Kev Koom Tes thiab Cov Lus Teb Zoo Tshaj Plaws

Nws yuav siv sijhawm los tsim kev koom tes ob qho tib si hauv cov txheej txheem raug cai thiab tsim kev sib raug zoo ntawm kev ntseeg siab, kev hwm, kev meej meej ntawm kev cia siab, lub luag haujlwm, lub luag haujlwm thiab txoj hauv kev ua haujlwm. Txhua tus koom tes Oxfam muaj lawv tus kheej cov txheej txheem, cov txheej txheem thiab cov txheej txheem yuav tsum tau ua ua ntej kev koom tes tuaj yeem pib, lossis ua kom muaj kev koom tes uas twb muaj lawm. Tsis muaj qhov tsis ntseeg qee qhov ntawm cov txheej txheem no tuaj yeem ua kom yooj yim thiab Oxfam yuav tsum hloov kho kom lees txais kev koom tes ncaj ncees, tab sis rau yav tom ntej, cov txheej txheem txheej txheem ntawm kev koom tes yuav txuas ntxiv ua qhov txwv rau lub sijhawm ntawm Oxfam humanitarian teb. 

Rau cov teeb meem uas ntev thiab rov tshwm sim dua, muaj sijhawm los tsim thiab txhawb nqa kev koom tes thaum lub sijhawm tsis muaj teeb meem. Piv txwv li, hauv Kenya, Palestine, Indonesia thiab Philippines - Oxfam tau tsim cov tes hauj lwm ntawm cov neeg koom tes hauv zos (NGO) uas muaj kev paub txog kev pab tib neeg WASH uas tuaj yeem teb sai rau qhov teeb meem; tab sis qhov no feem ntau tsis yog qhov tseeb hauv lwm lub tebchaws cov kev pab cuam. 

Hauv ntau qhov teeb meem loj heev tsis ntev los no, piv txwv li Morocco, Turkiye, Mozambique, Oxfam muaj cov neeg koom tes hauv zos, tab sis tsis muaj cov neeg ua haujlwm Oxfam hauv lub tebchaws lossis nws cov neeg koom tes muaj kev paub txog kev pabcuam tib neeg lossis kev pabcuam WASH. Ib yam li ntawd rau Ukraine thiab cov lus teb cuam tshuam hauv Poland, tsis muaj Oxfam ua ntej, los daws cov kev xav tau tib neeg luv luv nws yog qhov tsim nyog rau pab pawg Oxfam thoob ntiaj teb los pib teb thiab tswj cov haujlwm ncaj qha thiab los ntawm cov ntawv cog lus nrog cov kws tshaj lij cov chaw muab kev pabcuam ntiag tug. 

Ib pab neeg teb ntawm Oxfam yuav tsum xav txog qhov tshwj xeeb ntawm txhua qhov xwm txheej thiab txiav txim siab txoj hauv kev ua haujlwm thiab hom kev teb uas tsim nyog tshaj plaws uas siv Oxfam lub peev xwm hauv tsev hauv kev pabcuam WASH rau tib neeg thiab txhawb nqa peb cov ntsiab cai koom tes, yam tsis cuam tshuam rau qhov tseem ceeb ntawm kev pabcuam WASH kom zoo thiab raws sijhawm, uas tuaj yeem cawm tau txoj sia. 

Feem ntau qhov loj ntawm WASH xav tau thiab cov lus teb uas yuav tsum tau ua los ntawm kev tsis sib haum xeeb lossis kev puas tsuaj ntuj tsim yog ntau tshaj qhov uas pab pawg Oxfam Country thiab cov koom haum hauv zos tau ntsib dhau los. Qhov no yog vim li cas pab pawg Global Humanitarian WASH ntawm Oxfam thiaj li muaj. Nrog 28 tus neeg ua haujlwm, 17 haiv neeg, txhua tus muaj 10-20 xyoo lossis ntau dua kev paub txog kev teb rau cov teeb meem tib neeg thoob plaws ntiaj teb, pab pawg sib txawv no tuaj yeem sau cov kev tsis txaus siab thiab txhawb nqa lossis coj cov pab pawg hauv zos los tsim thiab siv cov lus teb tsim nyog. Qhov no yuav ua rau muaj kev txhawb nqa thiab muab cov neeg ua haujlwm Oxfam uas muaj kev paub dhau los rau hauv lub koom haum koom tes los txhawb nqa thiab cob qhia thaum lub sijhawm hloov pauv thiab nthuav dav uas muaj cov txheej txheem tshiab, cov haujlwm thiab kev nce qib ntawm cov haujlwm.

Ib Daim Ntawv Ceeb Toom

Kev koom tes yog ib txoj hauv kev tseem ceeb rau Oxfam, tab sis tsis yog qhov kawg hauv nws tus kheej. Peb yuav koom tes thaum twg ua tau thiab siv qhov twg tsim nyog. [2] Kev tsim thiab siv cov lus teb WASH zoo xav tau cov neeg ua haujlwm tsim nyog, tshwj xeeb nrog kev paub dhau los hauv kev tsim kho, kev noj qab haus huv pej xeem thiab kev koom tes hauv zej zog. Tsis yog txhua lub koom haum (qee pab pawg Oxfam suav nrog) muaj, cov txuj ci no. Hauv qee lub tebchaws, kev hloov mus ua haujlwm nrog cov neeg koom tes tau nrog los ntawm kev txo qis thiab txo qis ntawm Oxfam WASH Cov Neeg Ua Haujlwm, ua rau muaj xwm txheej uas Oxfam muaj kev paub tsawg dua WASH dua li tus khub, thov cov lus nug ntxiv rau kev pab nyiaj txiag dab tsi yog qhov txiaj ntsig ntxiv ntawm Oxfam? Kev ua haujlwm koom tes, yuav ua rau Oxfam muaj pab pawg me dua, tab sis yog tias muaj dab tsi xav tau cov neeg ua haujlwm zoo dua, tshwj xeeb tshaj yog tias peb xav khaws peb lub koob npe nrov ua tus thawj coj kev xav hauv kev pabcuam WASH. Cov pab pawg uas tsis muaj kev paub dhau los yuav xa cov dej thiab cov chaw tu cev uas tsis ua raws li cov qauv xav tau, yog raws li cov lus teb yav dhau los lossis kev ua tau zoo [ 3 ] , es tsis txhob tshuaj xyuas cov kev xav tau tiag tiag.

Cov kev xav tau kev pabcuam WASH rau tib neeg tab tom nce ntxiv thaum lub sijhawm uas Oxfam cov kev pabcuam WASH txo qis. Kev koom tes thiab LHL tsis tau txhais hais tias Oxfam yuav tsum tsis txhob nyob ntawd thiab muab kev pabcuam ncaj qha rau cov pej xeem uas raug kev kub ntxhov. Hauv cov xwm txheej uas cov neeg koom tes hauv zos uas muaj kev paub txog WASH thiab muaj peev xwm tsis nyob ntawd lossis tsis muaj peev xwm nthuav dav thiab ncav cuag cov kev xav tau, tab sis Oxfam muaj, ces Oxfam yuav tsum xa kev pabcuam tib neeg ncaj qha. Qhov no yog raws li peb lub koom haum cog lus. Ib yam li ntawd, hauv qee qhov teeb meem, txawm hais tias cov kev xav tau tib neeg yuav tseem ceeb, nws yuav yog qhov tseeb tias lwm lub koom haum zoo dua los teb thiab muaj txiaj ntsig ntxiv tsawg hauv Oxfam WASH teb, thaum txhua yam sab nraud tau raug xav txog.

Yav Tom Ntej: Kev Koom Tes Muaj Zog Dua thiab Kev Ua Tus Thawj Coj Pab Tib Neeg Hauv Zos

Oxfam txais yuav kev koom tes thiab kev coj noj coj ua hauv zos tab sis tseem tab tom kawm paub yuav ua li cas kom zoo tshaj plaws txhua lub cib fim uas nws muab thiab tsim cov hau kev ua haujlwm uas siv kev txawj ntse thoob ntiaj teb thiab lub koob npe nrov uas Oxfam tau tsim kho dhau 50 xyoo dhau los nrog kev txawj ntse thiab kev paub ntawm cov koom haum hauv zos. Txawm hais tias Oxfam ua haujlwm nrog leej twg, hom kev siv, thiab seb puas yog tus thawj coj lossis txhawb nqa, los ua ib feem ntawm kev cuam tshuam WASH zoo rau tib neeg, Oxfam yuav tsum khaws cov neeg ua haujlwm tsim nyog thiab muaj kev paub dhau los. 

Yuav kom Oxfam muaj cov neeg koom tes WASH uas ntseeg tau hauv txhua lub tebchaws uas ua haujlwm pabcuam tib neeg xav tau kev pabcuam thiab kev txiav txim siab ua ntej rau kev npaj thiab kev txhawb zog ntawm cov koom haum. Cov kws pab tswv yim WASH hauv cheeb tsam thiab cov kws pab tswv yim thiab HSPs hauv GHT muaj los txhawb kev siv zog los txhawb nqa cov thawj coj pabcuam tib neeg hauv zos, tab sis qhov no yuav tsum tau coj los ntawm cov neeg ua haujlwm ntawm Oxfam Lub Tebchaws ua ntej thiab nruab nrab ntawm kev kub ntxhov, los ntawm kev koom tes nrog thiab muab kev txhawb nqa kev txawj ntse thiab kev txhawb zog ntawm cov koom haum kom pab tau cov koom haum hauv zos thiab / lossis cov tub ceev xwm hauv xeev los muab cov kev pabcuam uas muaj zog, hauv cov ntsiab lus uas qhov no ua tau.


[1] Cov ntaub ntawv rho tawm los ntawm Oxfam Partnership Policies (OGB thiab OUS)

[2] Cov Ntaub Ntawv Txog Kev Pab Tib Neeg ntawm Oxfam xyoo 2024

[3] Kev faib cov khoom tsis muaj nqi (NFI), kev thauj dej, kev sib tham txog kev tu cev huv si tuaj yeem yog cov kev cuam tshuam tseem ceeb tab sis qhov twg tsis tau tsom mus rau thiab npaj zoo, lawv kuj tuaj yeem muaj qhov cuam tshuam tsawg kawg nkaus hauv kev txhim kho kev nkag mus rau WASH thiab cov txiaj ntsig kev noj qab haus huv pej xeem.


Lwm yam kev pab cuam

Kev Siv Lus Txhais

thov nco ntsoov tias qhov no yog kev txhais lus tsis siv neeg thiab nws yuav tsis zoo tag nrho. Tag nrho cov ntawv tau sau rau hauv English thiab yog tias muaj dab tsi zoo li tsis muaj lub ntsiab lus, thov rov xyuas dua English.