Brèf teknik

Reparasyon, netwayaj ak dezenfeksyon pi fouye alamen

Me, 2012

Pi ki fouye alamen yo ka bezwen reparasyon, netwayaj ak dezenfeksyon apre inondasyon, inondasyon dlo lanmè tankou nan ka yon tsunami, materyèl ki antre akoz glisman teren oswa akoz siklòn, oswa tou senpleman apre yon bon bout tan antretyen limite oswa neglijans. Si yo te fè travay sou pi a pou eseye ogmante pwodiksyon li atravè elajisman oswa revètman pi a, netwayaj ak/oswa dezenfeksyon ap apwopriye tou.

Dokiman teknik sa a idantifye pwosesis pou repare, netwaye ak dezenfekte pi fouye alamen epi li diskite tou sou twous OXFAM yo ki ka itilize pou pwosesis sa yo.

Pi fouye alamen 

Pi fouye alamen ka vini nan plizyè fòm, soti nan senp twou nan tè a ki gen pwoteksyon limite, rive nan pi ki kouvri ak yon ponp men pou ekstrè dlo a. Li enpòtan lè w ap reyabilite pi oswa netwaye epi dezenfekte yo, chak fwa sa posib, anpeche sous kontaminasyon an rantre nan pi a. Si kòz kontaminasyon an se te yon evènman dwòl tankou yon inondasyon, pwosesis netwayaj ak dezenfeksyon an ka sifi. Yo ta dwe pran prekosyon tou pou asire ke miray tèt yo, rido drenaj la ak nenpòt kouvèti pwoteksyon yo an bon kondisyon pou anpeche pi a vin kontamine ankò nan wout chak jou ki pa gen rapò ak katastwòf. 

Etap pou repare, netwaye epi dezenfekte pi fouye alamen 

  1. Detèmine istwa pi a nan men itilizatè yo – ki pwofondè li te ye okòmansman, ki sa pi a te bay anvan konpare ak sa pi a bay kounye a, elatriye. 
  2. Detèmine ekipman ki nesesè pou vide, repare, netwaye, dezenfekte epi dezidrate pi a, ki gen ladan bagay ki nesesè pou asire sekirite travayè yo.  
  3. Fè tout reparasyon ki posib sou miray tèt pi a, rido drenaj la, sele sanitè a, kouvèti a ak mekanis leve yo anvan ou vide ak/oswa dezenfekte pi a. 
  4. Vide tout sa ki nan pi a – dlo, labou ak debri.
  5. Repare domaj ki fèt anndan pi a – fouye l pi fon, fè reparasyon lokal sou revètman pi a, oubyen ajoute yon revètman selon bezwen an. 
  6. Netwaye mi pi a avèk yon solisyon klò 200 mg/l ak yon bale ak manch long. 
  7. Dezenfekte dlo ki nan pi a avèk yon dòz klò 50 – 100 mg/l (selon nivo kontaminasyon an), epi kite l pou omwen 30 minit. 
  8. Vide dlo nan pi a epi kite l rechaje nèt. 
  9. Apre ou fin rechaje dlo a, tcheke kantite klò ki rete nan dlo a. 
  10. Si sa nesesè, repete pwosesis pou retire dlo a epi rechaje pi a jiskaske nivo klò a desann a 0.5mg/l oubyen mwens.   
  11. Fè nenpòt dènye reparasyon sou kouvèti pi a ak mekanis pou leve dlo a.

Sekirite 

Fòk ou fè atansyon lè w ap travay bò kote oswa andedan pi yo. 

Risk lè w ap repare epi antreteni pi yo 

  1. Gaz pwazon, patikilyèman monoksid kabòn, ka antre nan pi a soti nan motè dyezèl oswa gazolin k ap fè ponp yo mache. 
  2. Respire gaz klò lè w ap netwaye mi pi a. Chak fwa sa posib, ou ta dwe netwaye mi pi a depi sou sifas la avèk yon bwòs ki gen manch long. 
  3. Dlo k ap antre ap ranpli pi a epi yon moun anndan pa ka soti nan pi a ase vit. 
  4. Objè ki tonbe nan pi a soti sou sifas la oubyen mi pi a ki tonbe si yo pa gen yon aliyen oswa yon pwoteksyon. 
  5. Moun ki tonbe nan pi a soti sou sifas la si pi a pa gen yon miray tèt oswa lòt pwoteksyon. 
  6. Ekipman ki defektye tankou nechèl, kòd, trépied, kwòk, bokit.

Bon pratik sante ak sekirite

  1. Pa dwe gen okenn sikonstans kote yo dwe mete yon ponp ki mache ak dyezèl oubyen gazolin oubyen motè ki asosye avè l nan yon pi, epi yo pa dwe detounen gaz yo lwen pi a menm lè yo nan nivo tè a. Sa a esansyèl paske monoksid kabòn pi lou pase lè a epi li ka desann nan nivo ki pi ba a. Sa ka lakòz toufe ak lanmò travayè ki andedan pi a. Anpil moun mouri andedan pi akòz anpwazònman monoksid kabòn. 
  2. Moun ki enplike nan reparasyon, netwayaj ak dezenfeksyon pi yo ta dwe resevwa fòmasyon konplè sou risk yo ak bon pratik sante ak sekirite. 
  3. Sèvi ak yon trépied pou pi oubyen yon lòt estrikti ki fèt lokalman pou fasilite antre ak sòti san danje nan pi a pou moun k ap retire debri oubyen repare anndan pi a. Sa a patikilyèman itil pou pi ki pi fon. 
image4 2
Twous trépied pou byen, Kòd WT6/1
  1. Moun ki antre andedan pi a ta dwe mete kas sekirite epi gen yon kòd byen mare sou yo.
  2. Zòn travay la ta dwe gen kloti, yon twotwa konstwi (si pa gen miray tèt), epi omwen 2 mèt alantou pi a ta dwe rete lwen objè ki ta ka tonbe ladan l. 
  3. Kenbe yon moun ou ka fè konfyans anlè pi a tout tan lè gen moun ladan l pou opere sistèm winch la. Fèmen tout nechèl yo byen. 
  4. Kenbe a byen ayere. 
  5. Pa fimen, pa limen alimèt, oswa limen flanm dife toutouni eksepte pou teste lè a lè w bese yon chandèl limen nan pi a anvan w antre. Si flanm lan etenn, pa antre nan pi a. Bese epi leve yon gwo branch bwa/ti branch ka ede pirifye lè a nan yon pi. 

Repare/ amelyore estrikti yo

Konsidere wout kontaminasyon potansyèl ki mennen nan pi a epi fè nenpòt reparasyon ki apwopriye sou miray tèt yo, sele sanitè a, rido drenaj la, kouvèti a, mekanis leve a ak kloti a, pou asire ke pi a ap rete ijyenik apre netwayaj ak dezenfektasyon pi a. 

Retire dlo sal ak labou 

Siklòn, inondasyon ak lòt dezas natirèl ka kite pi plen ak labou ak lòt debri. Pi sa yo ap bezwen ponp espesyalize pou retire labou ak debri yo paske ponp dezidratasyon nòmal yo ap domaje byen vit.

image5 1

OXFAM gen yon twous ponp pòtab pou vide dlo nan pi (gade kare a) ki ka vide dlo nan pi jiska yon pwofondè anviwon 15m. Li ka jere solid ki rive jiska 50mm an dyamèt epi li kapab itilize tou pou vide dlo nan latrin ki gen twou.

Ponp dezidratasyon/videyaj sibmèsib ak dèlko – Kòd OXFAM WSDP/6
  • Twous ponp dezidratasyon elektrik lejè pou manyen
  • dlo ki trè kontamine ak solid jiska 50 mm pous
  • dyamèt.
  • Maksimòm wotè ponp Heron lan se 20m. Pake sa a fèt pou dezidrate pi nan yon pwofondè anviwon 15 m. Si yo bezwen wotè ki pi wo, yo ka konekte de WSDP/6 ansanm pou bay yon wotè maksimòm 40 m (7 m3/èdtan nan yon wotè 35 m).
  • Ponp sa a pa ponpe lè, men li pa bezwen plonje anba dlo pou ponpe, tankou dezyèm ponp lan lè w ap ponpe an seri. Men, lè w ap limen ponp lan, fòk toujou gen dlo nan chanm ponp lan, sinon sele yo ap boule apre 1-2 minit.
  • Objektif plak baz la se pou anpeche janm ponp lan antre nan labou a, sa ki lakòz enpèlè a eseye fouye tèt li anba, sa ki lakòz ponp lan bouche. Si plak baz la pa la, swa ou ka sispann ponp lan jis anlè fon labou a, vire l sou kote oswa mete l nan yon gwo bokit ki gen twou.
  • Si ponp lan toupre pwofondè maksimòm ponpaj li, ou ka bezwen tache twal plat la ak yon pikèt anlè pi a pou anpeche l glise tounen nan pi a. Ou ka tache yon konektè tiyo nan bout twal plat la pou fè li pi fasil pou mare l ak yon pikèt.
  • Ponp Heron nan ka itilize pou vide latrin.
image3 1
Ponp dezidratasyon/videyaj sibmèsib ak dèlko, Kòd WSDP/6
image2 2
Dezidratasyon yon pi ak yon ponp dezidratasyon ak yon konpresè

Dezidratasyon lè pa gen labou

Metòd tradisyonèl pou retire dlo nan yon pi se sèvi ak gwo bokit pou retire dlo a manyèlman. Ou ka sispann bokit yo epi desann yo nan pi a, epi leve yo soti nan pi a lè w sèvi ak yon trépied ak yon treuil. Yon limitasyon metòd sa a se lè pwodiksyon pi a twò wo pou pèmèt dlo a retire ase vit manyèlman, kidonk li p ap posib pou rive nan fon pi a pou netwaye, fouye oswa repare.     

Si pi a te tou senpleman anvayi ak dlo oubyen si li jis bezwen vide l pou netwaye l oubyen fouye l pi fon, yo ka itilize yon motè ak konpresè epi yon ponp elektrik sibmèsib. Sepandan, fòk ou fè atansyon pou ou pa domaje kab yo epi pou ou pa pran kouran si kab la touche dlo nan pi a. 

Si pa gen bezwen pou retire debri nan fon pi a oswa pou repare pi a, li pa nesesè pou dezidrate li anvan ou dezenfekte li.

Retire materyèl solid / fouye pi fouye alamen / repare 

Yon fwa yo fin vide pi a, epi yo fin retire dlo a, yo ka fouye debri yo alamen nan fon pi a epi leve yo sou sifas la nan bokit avèk yon treuil. Yo ka fè ti reparasyon nan revètman pi a oubyen yo ka antreprann travay ki pi enpòtan pou apwofondi pi a, oubyen pou mete revètman nan yon pi ki pa t gen revètman anvan. 

Si gen tan epi yo santi li apwopriye, sa a ta ka yon moman apwopriye tou pou amelyore yon pi ouvè pou amelyore kouvèti li oswa mekanis leve li, men sa pwobableman pa apwopriye nan premye etap yon ijans ki parèt rapid. 

Pandan w anndan pi a, enspekte revètman an pou wè si gen fant, sitou nan premye mèt yo apati sifas tè a, ki ta dwe sele pou anpeche dlo kontamine antre soti nan sifas la. Pou repare fant yo, sizle zòn ki antoure fant lan epi sèvi ak yon mòtye rèd (melanje siman ak sab 1:3) epi kite l mouye pandan 24 èdtan anvan w remete pi a an fonksyon. 

Netwaye mi pi a  

Sèvi ak yon bale ki gen manch long epi ki solid (ak ekstansyon ki fèt ak tiyo GI mens epi douy si sa nesesè) netwaye kote pi a ak yon solisyon klò 200mg/l (gade seksyon ki nan paj ki vin apre a pou plis detay sou kijan pou prepare solisyon sa a). Kote pi a pa fon ase, fè pwosesis sa a deyò pi a, men si gen yon bezwen pou antre nan pi a, ou dwe pran anpil prekosyon paske solisyon klò fò a ap degaje gaz danjere. Moun k ap fè travay la dwe mete rad pwoteksyon, tankou gan, salopèt, linèt pwoteksyon ak yon mask figi ak yon filtè. Chak fwa sa posib, bay tou yon bon sikilasyon lè andedan pi a, tankou fè souflèt ki fèt lokalman pou soufle lè fre nan pi a pandan pwosesis la. 

Solisyon klò fò a ta dwe rete sou mi pi a pou omwen 30 minit anvan ou kite pi a ranpli.  

Dezenfekte pi a 

Lè pi a fin ranpli, dlo a ta dwe trete ak yon solisyon klò ki pral kite yon rezidyèl 50mg/l nan pi a (oswa jiska 100mg/l nan kondisyon ki patikilyèman move). Yo ta dwe kite klò a rete nan dlo a pou omwen 30 minit, men de preferans plizyè èdtan, anvan yo ponpe l soti nan pi a. 

Pou melanje solisyon klò a nan pi a, sèvi ak yon wòch pwòp nan bout yon kòd long epi deplase wòch la nan dlo a, leve l monte desann pandan w ap deplase l nan pi a. Yon lòt metòd pou melanje solisyon an se sèvi ak yon bokit epi kontinye rale dlo epi vide l tounen nan pi a. 

Pou yon klorinasyon efikas, idealman, dlo a ta dwe gen yon twoubidite < 5TU ak yon pH > 6.0 ak <8.0. Sèvi ak yon aparèy pou teste pisin ak grenn Phenol Red ak yon tib twoubidite pou teste paramèt sa yo. 

Si yo jwenn dlo a gen yon pH mwens pase 6.0, yo ka ajoute lacho idrate. Men, avèk yon dòz klò konsa ki wo (50mg/l oswa plis) ak yon tan retansyon ki long (plis pase 30 minit e de preferans plizyè èdtan), pa ta dwe gen okenn pwoblèm si pH la >8.0, sof si pH la siyifikativman pi wo. 

Si twoubidite dlo a nan pi a >5TU, lè sa a ou ka dezidrate pi a epi ranpli l ankò anvan klorinasyon an pou asire yon klorinasyon efikas. Sepandan, avèk yon dòz ki wo, klorinasyon an ta dwe efikas kont kèk twoubidite. Si ou pa kapab diminye twoubidite a < 5TU epi ou gen dout, ogmante dòz la soti nan 50mg/l.     

Preparasyon solisyon klò yo  

Preparasyon 1 lit solisyon klò 1% (solisyon klò 1% gen 10g / lit, oswa 10,000 mg/l, oswa 10 mg/ml), Ref: Davies & Lambert, 2002, 2yèm edisyon

Sous klò% klò ki disponibKantite obligatwaMezi apwoksimatif
Granules ipoklorit tès segondè (HTH)7014g1 ti kiyè byen plen
Poud blanchi3430g2 ti kiyè byen plen
Klowòks twopikal estabilize2540g3 ti kiyè byen plen
Dezenfektan likid pou kay la10100ml7 gwo kiyè
Klowòks lesiv likid5200ml14 gwo kiyè
Solisyon antiseptik11 lit.Pa bezwen ajiste paske se yon solisyon 1%.

Konsèy enpòtan pou itilizasyon klò 

  1. Fòs klò a diminye byen rapid avèk tan, kidonk yo ta dwe pran kèk prekosyon pou laj klò a.
  2. Pa melanje klò nan yon veso metal paske klò reyaji avèk metal.  
  3. Klò se yon pwodui chimik danjere epi ou dwe manyen l avèk prekosyon. Li ka irite po ak je epi poud HTH oswa solisyon fò pwodui gaz ki danjere pou respire. 
  4. Klò a dwe estoke nan yon kote ki fre, sèk, byen ayere epi ki fè nwa. Li pa dwe estoke nan menm chanm kote yon gadyen lannwit ap dòmi. 
Pou fè yon solisyon 200 mgl pou netwaye mi pi a, ajoute volim sa a nan 1 solisyon nan 1 lit dlo: 200 mgl + 20 ml pou chak lit dlo: 10 mgml. Kalkile volim dlo ki nan 2.

Si w ap kalkile kantite klò HTH pou ajoute nan yon pi, pa ajoute poud lan dirèkteman nan pi a paske li p ap byen melanje. Melanje kantite ki nesesè a nan yon ti volim dlo pandan 15 minit. Apre sa, vide likid klè a, kite depo solid yo pou jete. Ou dwe ajoute konsantre likid klè a nan pi a.

Dezidratasyon pi a

Yon fwa yo fin kite klò a la pou omwen 30 minit, yo ta dwe vide dlo nan pi a nèt. 

Tès rezidyèl klò a 

Apre ou fin dezenfekte pi a, retire dlo a epi kite pi a rechaje, ou ta dwe itilize yon aparèy pou teste pisin ak grenn DPD1 pou tcheke nivo klò lib ki rete a. Si nivo klò lib ki rete a egal a oswa mwens pase 0.5mg/l, ou ka reitilize pi a. Si li pi wo pase 0.5mg/l la, ou ta dwe retire dlo nan pi a ankò epi repete pwosesis la. 

Reparasyon final oswa reparasyon kouvèti a ak mekanis leve a 

Si sa nesesè, fè nenpòt dènye reparasyon sou kouvèti pi a ak mekanis leve a. 

Rekomisyonin pi a pou itilizasyon ak siveyans kontinyèl

Lè pwosesis netwayaj ak dezenfeksyon pi a fini, yo ta dwe demantel pi a epi mete l an sèvis ankò. Yo ta dwe fè diskisyon ak moun ki itilize pi a pou asire bon antretyen ak bon itilizasyon pi a epi, lè sa posib, pou limite itilizasyon resipyan pèsonèl lè w ap pran dlo nan pi a. Sa ap diminye youn nan chemen pou kontaminasyon pi a nan lavni. 

Kote sa apwopriye, tankou lè gen epidemi maladi enfeksyon ki ta ka atribiyab a sous dlo a, yo ta dwe mete an plas yon mekanis pou klorinasyon regilye ak kontinyèl nan pi yo nan zòn ki afekte yo (pou yon rezidi klò ant 0.2 mg/l ak 1.0 mg/l). Yo ka itilize klorinatè lokal yo (lè l sèvi avèk resipyan ajil, resipyan plastik oswa sache plastik solid), oswa enpòte ki flote nan po, lè l sèvi avèk gwo tablèt klò prese ki lage dousman (enpòte oswa prese lokalman) (gade Garandean et al, 2006 pou plis enfòmasyon). 

Yo ta dwe kontwole kalite dlo pi yo nan zòn ijans lan chak mwa pou wè si gen kolifòm fekal, epi lè y ap aplike klò tou pi regilyèman pou wè si gen rezidi klò. Yo ka ogmante regilarite siveyans nivo kolifòm fekal yo si yon epidemi maladi dyare ap bay enkyetid, swa pou idantifye pi yo kòm yon pwoblèm oswa pou elimine yo kòm youn nan kòz yo. 

Senaryo espesyal

Pi ki te gen kadav moun oswa bèt anndan yo

Si yo jwenn yon kadav, kit se yon moun oswa yon bèt, nan yon pi, pa egzanp nan yon aksidan, lè dlo a te lave pandan yon inondasyon, oswa lè yo jete yon kadav, lè sa a y ap bezwen pran plis prekosyon. 

Risk pou lavi ki soti nan kadav moun oswa bèt nan sous dlo

Dènye dokimantasyon yo (OPS ak OMS, 2004) fè remake ke nan pifò ka yo, risk pou sante moun akòz prezans ak manyen kadav yo minim nan zòn kote sèten maladi trè kontajye pa andemik, epi kote moun nan oswa bèt la mouri akòz kòz natirèl epi non pa akòz yon maladi kontajye, li minim. Sepandan, li fè remake tou ke: 

  1. Nan zòn kote kolera a andemik, kadav yo ka jwe yon wòl enpòtan nan ogmantasyon to enfeksyon an, sitou si gen kadav k ap pouri an kontak ak sous dlo yoLi te note ke nan ka Zaire a, lè apeprè 12,000 refijye te mouri pandan yon epidemi kolera, nan kèk ka yo te kwè transmisyon maladi a te... akòz lefèt ke kadav yo te kontamine sous dlo potab yo (p73).   
  2. Anjeneral, kò moun mouri oswa pouri pa poze yon gwo danje pou sante, sof si y ap polye sous dlo potab ak matyè fekal oswa si yo enfekte ak lapès oswa tifis (Wisner ak Adams, note nan OMS, 2004, p77).     

Gen de sitiyasyon espesifik kote kadav bèt yo ka yon risk pou moun: prezans ajan enfeksyon espesifik ak kontaminasyon dlo pa poupou ak egzeyat ki soti nan blesi yo. Mikwo-òganis ki pi enkyete yo se Cryptosporidia , Campylobacter , ak Lysteria, men sèlman lè kadav yo nan dlo (p78-9).

Konsiderasyon pou fè si yo jwenn yon kadav nan yon pi: 

  1. Si se kò yon moun yo jwenn nan pi a, kontrent kiltirèl yo ka vle di moun yo pap itilize pi a ankò, menm si li san danje sou plan mikwobyolojik. 
  2. Yo ap bezwen retire kò a nan pi a epi antere l, kreme l oswa sere l tanporèman jiskaske sa posib, nan yon fason ki apwopriye ak kilti lokal la. 
  3. Apre sa, yo pral bezwen vide dlo ak debri nan pi a jan sa dekri pi wo a, netwaye mi yo epi bay pi a ki ranpli ak 100mg/l klò, pi wo pase dòz abityèl pou dezenfekte yon pi. 
  4. Apre sa, yo ta dwe repete dezidratasyon an ak verifikasyon rezidyèl klò a jan yo abitye fè sa. Si popilasyon lokal la patikilyèman konsène, yo ka repete pwosesis klorinasyon, dezidratasyon ak rechaje a yon dezyèm fwa.        

Pwi ki te inonde ak dlo lanmè 

Si pi yo te inonde ak dlo lanmè, y ap bezwen plis etap tou pou yo retounen nan yon eta fonksyonèl. 

Rapidite salinite ki nan pi yo ap diminye a ap depann de konbyen enfiltrasyon ki te fèt nan nap dlo anba tè a. Si ou dezidrate pi a, kite l rechaje epi repete pwosesis sa a plizyè fwa, sa ka diminye salinite a. Ou ka itilize yon mèt konduktivite pou detèmine chanjman nan konsantrasyon sèl nan dlo a. Gid OMS rekòmande pou Solid Total ki Fonn se 1,000 mg/l ki baze sou yon papòt gou pi wo a kèk moun ka rejte dlo a akòz gou sale li. Sepandan, sa ap depann de kijan dlo moun yo te abitye bwè a te sale ak fòm sèl ki nan dlo a. 1,000 mg/l TDS konvèti apeprè an 1,400-1,500 µS/cm. Dlo lanmè sale gen yon konduktivite apeprè 10 – 50,000 µS/cm.    

Lè plizyè dezidratasyon ak rechaje pa diminye salinite dlo ki nan pi a, gen anpil chans pou akwifè dlo anba tè a te kontamine epi li ka pran plizyè ane rechaje pandan sezon lapli a pou diminye nivo salinite nan dlo anba tè a. Ap gen bezwen lòt sous dlo nan ane ki pase yo.   

Detektè konduktivite ki ka itilize pou evalye kontni sèl nan dlo 

Palintest founi detèktè pòch sa yo:

LR – 0 – 1990 µS/cm (PT159)

HR – 0.1 – 19.9 mS/cm = 100 – 19,900 µS/cm (PT160)

Yo ta dwe toujou achte detèktè yo ak yon solisyon konduktivite estanda, avèk ki enstriman an ka kalibre. Toulede detèktè konduktivite Palintest sa yo ka kalibre avèk yon solisyon mitan-ranje (PT142/3).

Pandan tsunami ki te frape Sid Azyatik la an 2004, anpil pi fon nan zòn kotyè yo te anvayi ak dlo lanmè. Dezidratasyon pi yo pou ankouraje rechaje te efikas nan kèk ka pou diminye salinite pi yo, men pa nan lòt ka. Yo prevwa ke kèk pi ap pran yon kantite sezon mouason pou rechaje akwifè yo byen ak nouvo dlo dous.

Plis Enfòmasyon

Davies, D, ak Lambert, R (2002) Jeni nan Ijans, Yon gid pratik pou travayè sekou yo, 2yèm edisyon

Garandeau, R, Trevett, A ak Bastable, A (2006) Klorinasyon pi fouye alamen nan Monrovia, Waterlines, Vol 24, No 3, Janvye 2006 

Depatman Imanitè OXFAM (2000) Manyèl enstriksyon pou ekipman fouye alamen, ki kouvri sondaj pi, fouyman pi, twous dezidratasyon ak vidanjman labou.  

Katalòg ekipman Depatman Imanitè OXFAM (2004), Septanm 2004 (Wityèm edisyon) 

OPS ak OMS (2004) Jesyon kadav nan sitiyasyon dezas, Seri Manyèl ak Gid Dezas, No 5 

Sutton, S (2004) Amelyorasyon Sous Dlo a Pri Redui, Gid pratik pou travayè teren yo  

Dlo pou lemonn, Dezenfeksyon pi, Nòt teknik nimewo RWS 2.C.9 

Watt, SB ak Wood, WE (1979) Pi fouye alamen ak konstriksyon yo, Piblikasyon Teknoloji Entèmedyè 

Resous ki gen rapò

Tradiksyon otomatik

Tanpri sonje ke sa a se yon tradiksyon otomatik e li pap pafè. tout atik yo te ekri nan Anglè epi si gen yon bagay ki sanble pa fè sans, tanpri verifye ankò Anglè.