Hannergrond
Et ass elo bekannt, datt Hännwäschen mat Seef e gréisseren Impakt op d'Morbiditéit duerch Diarrho huet wéi all aner eenzel Interventioun (kuckt d'Grafik hei ënnendrënner). Firwat konzentréieren sech ONGen dann sou vill vun hiren Aktivitéiten a sou vill méi Sue op d'Versuergung vu propperem Waasser a Sanitäranlagen? Firwat ginn dës als Käraktivitéiten unerkannt, während Hännwäschen als eng zousätzlech Aktivitéit ugesi gëtt? A firwat enthalen ONGen ëmmer d'Waasserqualitéit an d'Benotzung vun Toiletten als wichteg Indikatoren fir den Erfolleg a Logframes a Kontrollstrategien, awer selten d'Hännwäschen, obwuel et bekanntlech e bessere Indikator fir den Erfolleg ass?

Seef ass dat, wat d'Leit als éischt froen
D'Faroza gouf duerch d'Iwwerschwemmungen a Pakistan am Joer 2010 verdriwwen. Si huet dem Oxfam-Mataarbechter erkläert, wat déi bescht Deeler vun eiser Reaktioun waren. „Dat nëtzlechst war d'Seef fir perséinlech Wäsch a fir d'Kleeder ze wäschen, well eis Kleeder a Kanner ganz dreckeg waren a mir kee Geld haten, fir dës Saachen ze kafen. Ier mir dës Kits kruten, ware mir sou dreckeg, datt mir ausgesinn hunn wéi Kéierer, well mir ëmmer dreckeg, dreckeg, dreckeg waren. Elo hu mir Seef fir Hännwäsch, perséinlech Wäsch a fir Puppelcher ze wäschen. Mir ware also ganz frou, wéi mir dës Kits kruten, well mir eis vill besser a glécklech gefillt hunn, wéi mir propper waren, eis Puppelcher propper waren an eis Kleeder propper waren. D'Seef hëlleft och, Hautkrankheeten an Ausschlag, an aner Krankheeten, wéi Duerchfall, ze vermeiden. Mäi Puppelchen hat Duerchfall, awer nodeems mir dës Kits haten, konnt ech mäi Puppelchen propper halen an elo huet den Duerchfall opgehalen. Ier mir dës Saachen kruten, besonnesch d'Seef, hu mir gebiet, datt een kéim a se eis géif ginn.“
Relevanz vum Hännwäschen an der Krankheetspréventioun
An Entwécklungslänner sinn déi gréisst Doudesursaache bei klenge Kanner Atmungsinfektiounen an Duerchfallerkrankungen – béides kann duerch Hännwäsche reduzéiert ginn. D'Hänn sinn déi lescht Verteidegungslinn an der Iwwerdroungskette vu Magen-Darm-Keimen, entweder direkt duerch Hand an de Mond oder indirekt duerch d'Handhabung vu Liewensmëttel oder Waasser. D'Hänn spillen och eng Roll bei der Iwwerdroung vun Atmungstrakt-, Haut- an Aeninfektiounen: – D'Hänn kënne mat Atmungsvirussen kontaminéiert ginn, an Infektiounen duerch d'Aenreiwen iwwerdroe ginn.
Hännwäschen ass besonnesch wichteg a Katastrophensituatiounen; Vertriwwe Leit kënnen net genuch Waasser hunn, hir Ëmstänn kënnen se a Situatiounen bréngen, wou et fir si schwéier ass, hir Hygiène ze managen, an den Zougang zu Seef kann limitéiert sinn. Et ass wichteg sécherzestellen, datt d'Promotioun an d'Bereitstellung vun Hännwäschméiglechkeeten an allen Äntwerten, wou d'Gesondheet vun der Ëffentlechkeet a Gefor ass, Prioritéit kritt.
Hännwäschen zu all Zäit
Effektiv Hännwäschen ass eng wichteg Iwwerleeung an allen Wäschprogrammer, an an alle Phasen vum Programmzyklus:

- AssessmentEt ass wichteg, dat aktuellt Verhalen vun de Leit ze kennen; ob si sech d'Hänn no der Defekatioun a virun der Virbereedung an dem Iessen wäschen. Benotzt si Seef oder aner Mëttelen? Hunn verschidde Gruppen – Männer, Jongen, Fraen, Meedercher etc. – ënnerschiddlech Praktiken? D'Personal vum PHP soll eng Bewäertung vum Wëssen, den Astellungen an der Handwäsch an all séier WASH-Bewäertungen a Basisëmfroen aféieren.
- PlanungDéi betraffe Bevëlkerung an d'Planung abannen an dofir suergen, datt all Reaktiounen ugepasst a relevant fir d'Situatioun sinn. D'Finanzéierung fir Handwäschgeräter, dorënner Seef, soll an de Budgets agebonne ginn. D'Wiel vum Handwäschgerät soll sou vill wéi méiglech op dat baséieren, wat traditionell vun der Gemeinschaft benotzt gëtt. Eng entspriechend Verhalensännerung soll als wichtegen Deel vun der Programmplanung integréiert ginn.
- Éischtphas-ÄntwertD'Hännwäsche muss vun Ufank un berücksichtegt ginn - de Schwéierpunkt soll op d'mannst op gemeinsamen Toiletten oder Defekatiounsberäicher leien, souwéi op Iessensvirbereedungspunkten. Eng Kampagne fir wichteg Handwäschbotschaften ze verbreeden kéint ubruecht sinn. D'Ausbildung vu Hygiène-Promoteuren a Gemeinschaftsmobilisateuren ass e nëtzleche Wee fir d'Hännwäsche ze fërderen; Tools a Formatiounsmaterialien goufen vum WASH Cluster produzéiert.
Schafft mat der lokaler Kultur an den existente Praktiken
Wärend enger schwéierer Cholera-Epidemie a Westpapua huet eise Beroder fir ëffentlech Gesondheet gemierkt, datt Begriefnesritualer (bei deenen d'Leit d'Läiche beréiert hunn, ier se e Begriefnesessen giess hunn) d'Krankheet wahrscheinlech verbreeden. Amplaz ze probéieren, de Ritual ze stoppen, huet de Beroder sech mat de lokale Kiercheleader beschäftegt, an zesummen hunn si erfollegräich eng zousätzlech Praxis agefouert - Hännwäschen mat Waasser an Holzasch - tëscht dem Auszeechnen vum leschte Respekt an dem Iessen. Seef war lokal net verfügbar an et wier deier an net nohalteg gewiescht, se z'importéieren. D'Zuel vun den neie Cholera-Patienten, déi am Behandlungszentrum opgeholl goufen, ass séier an dramatesch zréckgaang, als direkt Resultat vun dëser enger Interventioun.
- ËnnerhaltAll Handwäschanlagen sollten eng konstant Waasserversuergung hunn a gutt ënnerhale ginn, fir sécherzestellen, datt se benotzbar sinn. An der éischter Phas kann et néideg sinn, Waasserliwweranten ze bezuelen oder Gemeinschaftsmobilisateuren ze benotzen, fir d'Handwäschanlagen nei opzefëllen, awer op laang Siicht sollten all Ariichtungen Waasserspuersystemer oder kontinuéierlech Fëllprozesser no Bedarf hunn.
- Iwwerwaachung: Observatioun an Diskussiounsgruppen kënne benotzt ginn, fir d'Hännwäschpraktiken ze iwwerwaachen; si ergänzen sech géigesäiteg andeems se ervirhiewen, wat d'Leit wierklech maachen am Verglach zu deem, wat se soen, datt se maachen. Anekdotesch Informatioune sollten zesumme mat aneren Donnéeë gesammelt ginn. Sécherstellen, datt all Donnéeën opgeschriwwen an analyséiert ginn, fir all Ännerungen am Handwäschverhalen ze iwwerwaachen. Aktivt Nolauschteren op d'Meenunge vun der Gemeinschaft ass de Schlëssel fir d'Astellunge vun der Gemeinschaft ze verstoen.
Praktesch Iwwerleeungen
Praktiken vun de Leit:
- Et ass wichteg, d'Bevëlkerung (och Männer, Fraen a Kanner) ze konsultéieren, fir hir Meenung iwwer d'Aarte vun Apparater, déi benotzt ginn, an hir Virléiften ze berécksiichtegen, fir sécherzestellen, datt se passend sinn; z.B. d'Kranen sollten net ze héich sinn oder ze schwéier fir Kanner, eeler Leit a Leit mat Behënnerungen ze bedreiwen.

- A verschiddene Kulturen deelen d'Männer net déiselwecht Ariichtungen mat Fraen, dofir sollten d'Ariichtungen dem kulturelle Kontext ugepasst sinn.
- D'Hännwäschtechnike kënne jee no Communautéit ënnerschiddlech sinn. Verschidde Länner hunn Plakater produzéiert, déi d'Schrëtt beim Hännwäschen beschreiwen, an de Sphere-Handbuch huet e Kapitel iwwer déi 'richteg' Techniken, fir datt d'Hännwäschen effektiv ass (Dauer vum Hännreiwen, wéi e Mëttel et soll benotzt ginn, Längt vun den Neel etc.). All Gesondheetsfërderer sollten dës Technike kennen a promoten.
Handwäschanlagen:
- Hännwäschanlagen sollten op d'mannst an de Sanitärberäicher verfügbar sinn
- Et sollt net nëmmen drop opgepasst ginn, datt et Méiglechkeeten fir d'Hänn ze wäschen an den Toiletten gëtt, mä och op Haushaltsniveau – d'Leit solle sech zu all wichtegen Zäitpunkten d'Hänn wäschen, wéi zum Beispill virum Füttern vun de Kanner, virum Iessen, virum Iessen asw. Seef gëtt och manner dacks op Haushaltsniveau geklaut am Verglach mat Gemeinschaftsberäicher fir d'Hänn ze wäschen.
- Verschidde Handwäschanlagen si fir verschidde Situatiounen gëeegent; z.B. grouss Trommelen fir Gemeinschaftsanlagen oder méi kleng Apparater wéi den Tippy Tap fir Stéit.
- Seef ass e wäertvollt Produkt a kéint vu Gemeinschaftsplazen entfouert ginn, also iwwerleet Iech, wéi Dir dëse Risiko miniméiere kënnt - z.B. andeems Dir se un eng Schnouer bannen oder se a Waasser verdënnt.
- All Hännwäschplazen sollten eng adäquat Drainage hunn, fir Schlamm ze vermeiden.
Et ass net dat, wat Dir wësst, et ass dat, wat Dir maacht…
Mataarbechter a Pakistan hunn e erfollegräiche Formatiounscours am Beräich vun der ëffentlecher Gesondheet fir Gesondheetskommissiounen an der Gemeng organiséiert, an all d'Participanten hunn e gutt Verständnis vum Wäert vum Hännwäschen gewisen. Wéi och ëmmer, beim Mëttegiessen huet ee vun de Moderatoren d'Hännwäschanlag an der Géigend iwwerwaacht a gemierkt, datt kaum ee vun de Participanten sech tatsächlech d'Hänn virum Iessen gewäsch huet!
Just Waasser, Seef oder Äsch?
- Seef ass dat ideal Mëttel, awer dëst ass net ëmmer verfügbar oder bezuelbar.
- Antibakteriell Seef ass net recommandéiert, wou et eng héich Heefegkeet vu Hautkrankheeten gëtt (wéi z.B. bei Iwwerschwemmungssituatiounen), well se reizbar ka sinn. Et schéngt och keen Ënnerscheed an der Effizienz tëscht antibakterieller Seef a purer Seef ze ginn.
- Wann keng Seef verfügbar ass, ass et besser, d'Hänn mat Äsch ze wäschen, wéi guer kee Mëttel ze benotzen. Buedem, Äsch oder Schlamm als Alternativ zu Seef kënne Risiken hunn, well se mat Pathogenen kontaminéiert kënne sinn – benotzt 'frësch' Äsch direkt vun der Quell.
- Et ass d'Reiwen vun den Hänn, wat wichteg ass.
Wat wann eis Ariichtungen geklaut ginn?
Am Joer 2011 huet Oxfam a liberesche Flüchtlingslageren Gemeinschaftslatrinen gebaut. Seef gouf zur Verfügung gestallt a Waasser fir d'Hänn ze wäschen gouf nieft den Lattrinen an Oxfam-Eemer mat Krunnen an Deckel zur Verfügung gestallt. An e puer vun de Lager sinn d'Seef an d'Eemer séier verschwonnen. Wéi d'Team ënnersicht huet, huet si festgestallt, datt an de Lager, wou wäit verbreet Haushalter Eemer a Seef verdeelt goufen, d'gemeinsam Handwäschanlagen nach ëmmer bestoen a vun de Leit benotzt goufen, déi d'gemeinsam Ariichtungen benotzt hunn. Wou d'Verdeelungen net stattfonnt hunn oder net ausreechend waren, hunn d'Leit déi gemeinsam Eemer a Seef fir hir Ënnerdaachsheemer matgeholl.
Handwäschen förderen
- D'Promotioun muss dem Kontext ugepasst sinn – Kultur, Geschlecht, Kanner, Ëmwelt etc.; dës Themen sollten an der Evaluatiounsphase berécksiichtegt ginn, fir bei der Planung vun Interventiounen ze hëllefen.
- Et ass wichteg, d'Verhalen an d'Virléiften vun der Zilgrupp fir Promotiounsmaterial ze kennen; z.B. Haitianer hunn gär Musek, dofir kann e pakkend Lidd vun engem populäre Sänger gutt funktionéieren. Traditionell Kannerspiller kënne ganz erfollegräich adaptéiert ginn, fir Hygiènebotschaften anzebannen, a kënne Spaass maachen.
- Vergewëssert Iech, datt d'Sprooch / den idiomateschen Ausdrock an d'Method, déi am Promotiounsmaterial benotzt gëtt, verstanen sinn; z.B. net jidderee kann liesen - besonnesch Fraen a verschiddene Communautéiten.
- D'Fërderung vum Hännwäschen sollt an den Beschreiwunge vun alle Latrinepersonal a Gesondheetsfërderer abegraff sinn.
- Frae sinn normalerweis d'Käch a Fleegepersonal, dofir ass et wichteg, si fir Promotiounsaktivitéiten unzespriechen.
- D'Gesondheet ass vläicht net dee wichtegste Motivator fir Ännerungen am Hygièneverhalen. De Wonsch no Privatsphär a Würde, d'Observatioun vu reliéisen oder kulturellen Normen oder perséinleche Komfort kënne méi staark Treibkräfte sinn. Kuckt Iech d'Kapitel iwwer Hygièneförderung am Sphere-Handbuch un, deen eng Richtlinn fir d'Motivatioun vu verschiddene Gruppen zu Aktiounen enthält.
- Benotzt Schocktaktiken, wann néideg! Fir eng Gewunnecht z'änneren, musst Dir d'Leit eventuell schockéieren, eppes anescht ze maachen, andeems Dir hinnen eng staark Botschaft gitt, déi se wierklech motivéiert, iwwer dat nozedenken, wat se maachen, an et z'änneren.
Gitt net un, datt Dir net genuch Wëssen hutt
An den verdriwwenen Siidlungen an Haiti hunn d'Gesondheetspersonal Fässer mat Waasser virun d'Latrinen gestallt, an d'Leit konnten se ganz gär benotzen, ouni datt se sech iwwerhaapt op d'Sensibiliséierung konzentréiere missten. Et ass dacks genuch, d'Ariichtungen einfach verfügbar ze maachen.
Methoden, déi erfollegräich fir d'Hännwäscherei benotzt goufen, sinn ënner anerem:
- Theater, Theaterstécker, Danz
- Lidder
- Puppets
- Clowns
- Games
- Verdeelung vu Plakater oder Flyer vun Dier zu Dier
- Demonstratiounen
Plazen fir d'Hännwäschen ze promoten sinn ënner anerem:
- Schoulen
- Kultplazen
- Gemeinschaft Zentren
- Maartgebidder
- Gesondheetszentren / Kliniken
- Am Haus
Zesummegefaasst sinn déi wichtegst Critèren fir ideal Handwäschgeräter:
- Niddreg Produktiounskäschten
- Liicht/transportéierbar
- Staark/haltbar
- Héich Waasserspuerung
- Lokal replizéierbar
- Unisex, a fir Generatiounen iwwergräifend gëeegent
- Einfach ze bedreiwen
- Behënnerungsbewosst
- Déifstallsécher
- Maximal Waasserfëllfrequenz vun zweemol/Dag
- Kulturell ubruecht an akzeptabel vun der Gemeinschaft.

De 15. Oktober ass de Welthandwäschdag
Den alljährlechen Dag vun der Handwäsch ass eng gutt Geleeënheet fir d'Opmierksamkeet op d'Wichtegkeet vun der Handwäsch ze lenken. Nëtzlech Tipps fir den Dag ze markéieren sinn ënner anerem:
- Sécherstellen, datt an all de Virschléi e Budget fir Aktivitéite fir d'Hännwäsch um Welthandwäschdag virgesinn ass.
- Aktivitéite kéinte lëschteg, praktesch Spiller fir d'Kanner (suergt dofir, datt d'Enseignanten involvéiert sinn) souwéi fir Erwuessener enthalen. Spiller wéi Quizzen, Schlaangen a Leederen, an Handwäschstaffelen mat Präisser a Form vu Stécker Seef (dëst huet a Pakistan an Indonesien gutt funktionéiert).
- D'Websäit Global Handwashing huet nëtzlech Planungsrichtlinnen, Spiller, Poster an aner Ressourcen.
- Am Joer 2009 gouf et och d'"Golden Poo Awards", mat verschiddene Filmer, déi Komedie a Schock benotzt hunn, fir d'Hännwäschen ze promoten.
- Maacht den Dag vun den Hännwäsch onvergiesslech! Sicht eventuell Medienopmierksamkeet oder maacht op d'mannst selwer en Opnam, fir d'intern Kommunikatioun an d'Léieren vun Oxfam.
Op dat absolut Minimum…
- All institutionell Latrinen, déi vun Oxfam gebaut ginn, mussen Handwäschanlagen mat Seef oder engem Stellvertrieder hunn, besonnesch an der akuter Phas vun enger Noutfallaktioun.
- Gemeinschaftlech Hännwäschplaze sollten opgeriicht ginn, fir d'Bewosstsinn fir d'Wichtegkeet vum Hännwäschen ze stäerken; Demonstratiounsanlagen si nëtzlech.
- Besonnesch Opmierksamkeet sollt op Kanner geluecht ginn, well d'Kanner Informatiounen iwwer d'Hännwäsche mat hire Familljen deelen. Demonstratiounen a Kontroll an der Schoul si nëtzlech fir Kanner ze hëllefen, effektiv Hännwäsche ze léieren an ze praktizéieren.
- D'Fërderung vum Hännwäschen soll de Kontext berécksiichtegen; d'Verhale vun de Leit, d'Kultur, d'Quantitéit u verfügbarem Waasser etc.
- Vulnerabel Gruppen, wéi zum Beispill Leit mat Behënnerungen oder HIV an AIDS, brauchen besonnesch einfachen Zougang zu Handwäschanlagen.
- Iwwerwaachungs-, Evaluatiouns- a Léieraktivitéite mussen d'Evaluatioune vun Ännerungen an der Handwäschpraktik an der entspriechender Notzung vun Handwäschanlagen enthalen. Méi Detailer am Dokument iwwer d'WASH-Mindestufuerderungen.
Referenze
WELL Factsheet iwwer d'Gesondheetsauswierkunge vum Hännwäschen mat Seef: http://www.lboro.ac.uk/well/resources/fact-sheets/fact-sheets-htm/Handwashing.htm
http://www.humanitarianreform.org/Default.aspx?tabid=343 , och Trainingsmaterialien zur Hygièneförderung a visuell Hëllefsmëttel op DVD verfügbar. Et ginn e puer relevant Sessiounen am "Essentiellt ze wëssen" (Deel 1 vun 3), wéi Schlësselaktiounen zur Verhënnerung vun Duerchfall, Bedeelegung vun der Gemeinschaft beim Design vun Ariichtungen.
E Beispill vun engem Poster fir d'Hännwäsch: http://www.redcross.org/www-files/Documents/pdf/Preparedness/ScrubClubHandWashing.pdf
Luby S. et al. (2004 ) 'Auswierkung vun der intensiver Handwäschförderung op Duerchfall bei Kanner an Héichrisikogemeinschaften a Pakistan: Eng randomiséiert kontrolléiert Studie' The Journal of the American Medical Association 292 (14)
Bloomfield, SF an Nath, KJ (2009) Benotzung vun Äschen a Schlamm fir d'Hännwäschen a Gemeinschaften mat nidderegem Akommes. Internationalen Wëssenschaftleche Forum iwwer Haushygiene.
Sphere Project, (2011) Humanitär Charta a Mindeststandarden an der humanitärer Äntwert, www.sphereproject.org
Curtis, V. (2009) Juli Soapbox, den Newsletter vun der globaler ëffentlech-privater Partnerschaft fir d'Hännwäsche mat Seef 8 Oxfam GB, Mindestfuerderung fir d'Fërderung vu Waassersanitär a Hygiène (MR WASH). kuckt Oxfam GB O Drive.
Fir méi Informatiounen a Berodung, kontaktéiert w.e.g. ee vun de Beroder fir d'Fërderung vun der ëffentlecher Gesondheet vum regionalen oder humanitären Departement.
