Whakarāpopototanga Hangarau

Te Toronga o te Paipa mai i te Puna ki ngā Papu Ringaringa

E titiro ana tēnei panuitanga hangarau ki te hoahoa, te hanga, te whakahaere me te tiaki mō te whiriwhiri i te 'Whakatoronga Paipa mai i te Puna ki ngā Papu Ringa momi' kua tāutahia ki waho o te papa i ngā āhuatanga rerekē engari mō te urupare o te wāhanga tuatahi.

Inspiration

I ngā wāhi e tino korekore ana te wai ma, ā, kāore e wātea ana ngā puna wai reka i ngā kāinga, i ngā wāhi tata rānei, engari he iti noa iho ngā wāhi e rere ana te wai reka (hei tauira, me te awa whakamakuku) i te tau katoa, ā, ka kitea i ngā wāhi tata atu. Ka taea te keria ngā poka wai pāpaku i te taha, i raro rānei i te awa whakamakuku hei whakamahi i te wai māori e mimiti ana mai i te awa whakamakuku ki roto i te whenua.

Mā te whakaaro ki te tāpiri i ngā paipa toronga mata ki te paipa matua e piki ake ana mai i te poka wai e hono ana ki tētahi papu ringaringa momi kua tāutahia ki tētahi wāhi tawhiti, ka taea te whakarato wai haumaru me te rawaka ki te hapori e whai pānga ana. Ka whakaitihia hoki e tēnei te tawhiti haere me te wā kohikohi wai, ko te nuinga mō ngā tāngata whai pānga kua whai pānga, inā koa ko ngā kōtiro taiohi i haere tawhiti (kāore i te haumaru) ki te kohikohi wai reka mai i ēnei awaawa, ā, e 3-4 hāora te roa o te wā e pau ana i ia rā. 

hoahoa

Ko te wai e whakamahia ana i ngā wāhi tuawhenua ka whakawhāitihia ki ngā whakamahinga o te whare, arā, te inu, te tunu kai, te horoi, te horoi me te kaukau. Ka taea e tēnei pūnaha kotahi te whakarato i te wai inu me te wai tunu kai e tika ana, e haumaru ana hoki mō te 140 tāngata, neke atu rānei. 

E mōhiotia ana te hangarau papu ringaringa he mea utu nui, e whakaaetia ana e te katoa, he ngāwari ki te whakahaere me te tiaki, he iti te utu, ā, he kōwhiringa tuku wai pumau. 

Ka keria te poka wai i tētahi wāhi e tika ana mō ngā puna wai. He pai ake te mahi a te pūnaha i ngā puna pāpaku, engari e whakaatu ana ngā akoranga kua akohia he tino whakawhirinaki te pūnaha ki te raina whatunga waipēhi (HGL) i waenganui i ngā wāhi papu me ngā wāhi tuku, te kaha papu o ngā papu ā-rohe me te roa o te paipa i ngā whenua rerekē, papatahi rānei. 

Ka mahi tēnei hangarau i runga i ngā papu hiki momi, ā, ka taea te whakamahi i te wai whenua tū tonu tae atu ki te 7 mita te hohonu. Ka taea e ia te whakaputa i te 0.3 rita wai mā ia hekona me te hohonutanga o te wai whenua tū tonu o te 3-4 mita.

Ka taea anake tēnei ariā mēnā he puna wai pāpaku e tika ana, e tata ana ki ngā kāinga e hiahiatia ana, ā, ko te angitu o te pūnaha ka whakawhirinaki ki: 

  • Te hanganga angitu o tētahi poka wai i te hohonutanga o ngā puna wai e tika ana, me te wāhi haumaru hoki.  
  • Te tāutanga o ngā paipa matapo ki te taha matau kia ngāwari ai te rere o te wai whenua ki te puna
  • He pai te takai kirikiri hei whakaiti i te urunga mai o ngā paru me ngā matūriki onepu
  • Ko te hononga me te whakatakotoranga o te paipa toronga (raina ara) me te keri rua me whai i ngā rārangi poto rawa atu.

E rima ngā wāhanga matua o te hangarau katoa, arā, –

Ka keria te poka wai i runga i te hohonutanga o te puna wai e tika ana, i roto i te tawhiti e taea te toro atu, mai i te 500m ki te 1,500m mai i te whare/ngā tāngata whai pānga. Me whai kirikiri tika te poka.

whakaahua2 33 2

He rite tēnei ki tētahi mea hei whakaiti i te urunga mai o ngā onepū me ngā matūriki onepu. 

E hiahiatia ana ngā kaimahi pūkenga mō te keri me te hanga i tētahi poka wai kounga teitei. Ko ngā kaimahi pūkenga o te rohe te mea e hiahiatia ana (mēnā e wātea ana) nā te mea e mōhio ana rātou ki te horopaki o te rohe.

He paipa PVC kei roto i te huihuinga poka wai, ka tukuna ki roto. Hei tauira, ko te tikanga tuku iho o te papu ringaringa i Pakitāne ko te whakamahi i ngā paipa PVC 1.5 inihi te whānui hei puna hiko me ngā tātari. 

Ko te tikanga, ko te takirere kore-hoki he tuku i te wai kia rere i te taha kotahi anake, ā, ka aukati i te wai kei rere i te taha kē. Ka whakanohoia te takirere kore-hoki ki waenganui i te tihi o te paipa matua e piki ake ana me te paipa toronga hei whakarite kia mau tonu te pēhanga wai i roto i te pūnaha.

Kei waenganui i te paipa poka me te pane o te papu te paipa toronga . Ka honoa tetahi pito o te paipa toronga ki te pane o te poka mā te takirere kore-hoki, ā, ka honoa tetahi pito.

image3 35

ki raro i te papu ringaringa. Ka keria he awaawa 12 inihi te whānui me te 12-24 inihi te hohonu (i runga i te āhuatanga o te rohe) mai i te paipa puna ki te pane papu, ki reira ka whakatakotoria, ka tanumia hoki ngā paipa toronga ki te oneone. Ka taea te whakamahi i ngā kaimahi kore pūkenga hei mahi i tēnei mahi me te tirotiro tata me te aro turuki a tētahi tangata pūkenga hangarau.  

 Mā te whakamahi i te whārite Darcy Weisbach, kua tohua e ngā tātaitanga te roa pea o te paipa toronga (raina ārahi) mō ngā paipa 1.25” me te 1.5” te whānui mō ngā hohonutanga taumata wai whenua rerekē, me te whakaaro he 7m te kaha momi, he 0.25 l/s te tere rere me te 20°C te pāmahana wai, me te whakaaro kāore he rerekētanga o te teitei i waenga i ngā pito e rua o te paipa whakapae engari me whakaae kia 0.92m (3') te teitei o te papu ringaringa.

Ka tatauhia ngā ngaronga waku mā te whakamahi i te whārite ngaronga waku a Hazen-Williams.

Taumata GWTe roa mōrahi mō te paipa 1.25 inihiTe roa mōrahi mō te paipa 1.5 inihi
mFtmftmft
1.836410134510703510
2.74932510668302723
3.66122658696252051
4.57151805914151362
5.1817110361290951

Pane o te papu ringaringa Mā te pūwāhi i roto i te papu ringaringa Momi ka piki ake te tokotoko piston i te wā e pēhia ana te ringa ki raro, ka haria te piston me ōna mowhiti. Mā tēnei ka huaki te takirere ārai, e kiia ana ko te takirere waewae, i raro i te papu ka kukume wai. Ina heke te piston, ka kati te takirere ārai i te pēhanga, ka mau te wai ki runga ake i te piston. Ka mahi anō tēnei huringa i te roanga o te whakamahinga o te papu ringaringa.

image4 37

Ka honoa ngā paipa toronga ki te raro o te pane o te papu ringaringa momi mā roto i tētahi paipa GI e 1-2 putu te roa. Ka whakatakotoria te pane katoa o te papu ki runga i te whenua, ā, e 3 putu noa iho te teitei o te papu ringaringa e kitea ana ki te mata. Hei tauira, i roto i te horopaki o Pakitāne me Bangladesh, ka whakamahia whānuitia te pane o te papu rino tuku iho. 

image5 39

He papa parakore kua hangaia ki te 4 putu x 4 putu, 5 putu x 6 putu rānei (tapawhā rite), 5-6 putu te whānui (porowhita) te rahi o te sima raima (CC) me te sima raima whakapakari (RCC). Kua whakaratohia he pūnaha rerenga wai para me te ara wai hei whakatutuki i ngā hiahia rerenga wai.

Whakaaro whakaaro 

Ko ngā āhuatanga hoahoa matua hei whakaarohia i roto i tēnei ariā ko:

  • Me tino tupato i te wa e whiriwhiri ana i te waahi mo te poka me te nui o te hua ka puta mai. 
  • Ka pā mai he raruraru mēnā ka tāutahia he papu ā-ringa ki te wāhi kāore i te pai te putanga o te poka, ka hua ake pea he raruraru pēnei i te urunga o te onepu me te paru. 
  • He mea nui te whakahaere kounga o ngā kaimahi hanga hapori me ngā kaimahi tūmataiti 
  • Ka tiakina te pane o te papu mai i te poke mā te tāutanga o te hiri akuaku.
  • Ka whakanohoia he takirere kore-hoki atu ki runga i te pane o te paipa puna, engari kāore he takirere kore-hoki e whakamahia ana i raro i te ariā tuku iho.
  • I te nuinga o te wā, me whakareri te papu me te paipa whakapae i mua i te whakamahinga tuatahi, engari i muri i tēnei, kāore e hiahiatia he whakareri anō nā te mea ka pupuri te wai i roto i te papu me te paipa whakapae e ngā takirere kore-hoki.
  • Tērā pea ka ngaro te pūmua o ngā papu ringaringa momi. Tērā pea ka puta te turuturu i roto i te raina momi, i te raina toronga rānei, i ngā papu e ngaro ana te pūmua. Me kimi, me whakatika hoki ngā turuturu, ki te kore ka ngaro tonu te pūmua o te papu.
  • Ki te kore e taea e te papu ringaringa te pupuri i tōna taumata (prime) i roto i te rūma papu, tera pea kua he te takirere kore e hoki mai, te takirere tirotiro o raro rānei. 
  • Ko te whakatakotoranga o te paipa toronga (raina mata) me te keri rua kia poto rawa ngā rārangi tika.
  • Kua rahua hoki ngā papu ā-ringa raina ārahi ina heke te taumata wai hihiri ki raro i te kaha momi mōrahi o te papu nā te hekenga o te papa wai.
  • I ētahi wāhi, e ai ki ngā pūrongo, ko ngā papu i tuku wai māori i te tīmatanga kua huri hei tote i roto i te wā. Ko te tino take o tēnei he nui rawa te pupuhi o te karāhe wai māori (nā te urunga mai o te wai mai i te awa whakamakuku).
  • He nui ake te utu mō te tāutanga katoa o tētahi ariā hou i te ariā tuku iho. 

Te whakamatautau mara

I whakaurua te hangarau i te mutunga o te tau 2010 ki te rohe o Thatta o Hyderabad, Sindh, Pakitāne e te Laar Humanitarian Development Programme (LHDP). Kua angitu te tāutanga a Oxfam GB i te 220 papu ringa ki tēnei rohe i waenga i a Whiringa-ā-rangi 2010 ki Pēpuere 2011. Ko te hohonutanga toharite o ēnei papu ringa kei waenga i te 40-50 putu (12-15m) ā, ko te tawhiti o te poka wai mai i te kāinga kei waenga i te 500m ki te 1,500m. 

I te tau 2009 i Bangladesh, i te wā o te kaupapa urupare mō te awhiowhio Aila, tata rite tonu te hangarau i whakaurua mai. 

Ngā kaupapa ā muri ake nei

Ahakoa kei te angitu tēnei hangarau ki te kawe mai i te wai mai i tētahi poka wai kei te 1,200 putu te tawhiti, kāore anō kia tūhuratia tōna kaha tino pai.

Kua whakauruhia e ētahi whakahaere e whai wāhi ana ki te hanganga o ēnei pūnaha ētahi atu takirere kore-hoki i waenganui o te paipa whakapae mēnā he nui ake te roa o te raina ārahi i te 150m (500') engari kāore he taunakitanga e ārai ana i ngā raruraru whakahaere.

I tēnei wā, e whakamahia ana ngā paipa poka 1.5 inihi te whānui me ngā paipa toronga 1.25 inihi te whānui, engari kāore anō kia kitea te rahi e pai ana mō te putanga nui ake, mō ngā hononga maha rānei. I tēnei wā, kotahi te paipa toronga e honoa ana ki te pane o te poka, ā, kāore anō kia kitea mō ngā hononga maha o te paipa toronga me te papu ringa i ngā kāinga rerekē.

Tahora

image6 41
image7 43

Ētahi atu korero


Te Rōpū PHE, Tari Āwhina Tangata, Oxfam GB, Oxford, UK

He Rauemi Whaaia

Whakamaori Aunoa

Me mōhio he whakamāoritanga aunoa tēnei, ā, e kore e tino tika. katoa kua tuhia ngā tuhinga ki Ingarihi ā, ki te mea he āhua kāore e mārama ana tetahi mea, tēnā tirohia anō Ingarihi.