Jwalo ka karolo ya thomo ya rona ya thuso ya botho, Oxfam e qala le ho tshehetsa diketso tsa tshohanyetso bakeng sa batho ba anngweng ke dikoduwa le dikgohlano. Phihlelo ya rona e bontsha hore kabo e potlakileng ya di-NFI tsa bodulo le tshehetso ya bodulo bakeng sa malapa a amohelang di ka thusa batho ho fihlela ditlhoko tsa bona tsa hanghang tsa seriti, boinotshi le tshireletso maemong a lehodimo a mabe. Tsebiso ena ya Botekgeniki e hlalosa mekgwa e fapaneng le melaomotheo ya bohlokwa e lokelang ho nahanelwa bakeng sa mananeo a bodulo ba tshohanyetso dikarabelong tsa thuso ya botho.
Oxfam le Setšabelo sa Maemo a Tšohanyetso
Kamora koluoa ea tlhaho, kapa ha ntoa ea libetsa e baka ho falla malapeng le metseng, mesebetsi ea thuso ea Oxfam e shebane le:
- ho pholosa maphelo ka ho netefatsa metsi a bolokehileng, bohloeki le mekhoa ea bophelo bo botle ba sechaba (tšehetso ea WASH);
- ho tšehetsa tsosoloso ea mekhoa ea boipheliso le limmaraka tsa lehae (tšehetso ea EFSL); le
- ho buella le ho etsa letšolo litabeng tsa thuso ea botho (joalo ka phihlello, boikarabello; tšireletso).
E le hore Oxfam e fane ka mesebetsi ena ea thuso, baahi ba amehileng ba tlameha ho qala ka ho sireletsoa ka nakoana libakeng tse sireletsehileng. Le hoja batho ba bangata ba khetha ho lula matlong a bona a pele kapa haufi le 'ona, khohlano kapa koluoa e ka qobella batho ho falla ka makhetlo a 'maloa pele ba fumana litharollo tse tšoarellang tsa bolulo. Ho fana ka tšehetso e potlakileng le e loketseng ea bolulo ba tšohanyetso libakeng tse amohelehang ho ka:
- thusa ho fihlela litlhoko tsa bohlokoa tsa ho phela hang-hang;
- fana ka sebaka sa 'mele le sa kahisano bakeng sa mesebetsi ea WASH le EFSL ho etsahala; le
- thuso kahong ea bolulo ba kamora maemo a tšohanyetso (ka ho fana ka thepa le lisebelisoa tse thusang).
Leano la Oxfam la Bolulo
Leano la Bolulo la Oxfam GB la 2006 le ananela karolo ea ho tšehetsa bolulo ba maemo a tšohanyetso ho re thuseng ho phethahatsa thomo ea rona ea botho. Leano lena le tiisa boitlamo ba rona ba mokhatlo "ba ho boloka boiphihlelo ba rona le ho bapala karolo e mafolofolo" bolulong ba maemo a tšohanyetso.
Matlo a sa feleng le/kapa kaho ea matlo a bolulo a phetoho e hloka mehloli e mengata ka nako le lichelete. E boetse e hloka tšehetso e khethehileng ea botekgeniki le ea tsamaiso e inehetseng. Ka mabaka ana, merero ea mofuta ona ha e nkoe e le karolo ea boiphihlelo ba Oxfam ba thuso ea botho.
Ke Mang ea Ikarabellang?
Leha thuso ea bolulo ba tšohanyetso e se taba ea botekgeniki feela, baenjiniere ba WASH ba Oxfam ba ikarabella haholo ho netefatsa hore litlhahlobo tsa pele li kenyelletsa tlhahlobo ea litlhoko tsa bolulo ba tšohanyetso. Haeba litlhahlobo li bontša hore ho na le litlhoko tse sa finyelloang bakeng sa bolulo ba tšohanyetso, ho lebeletsoe hore baenjiniere ba Oxfam ba tla etella pele ho hlwaya mekhoa e nepahetseng ea ho kenella le ho latela ho netefatsa hore thuso ea bolulo e fanoa ka nako e loketseng.
Bakeng sa mekhoa ea ho kenella e hlokang kabo ea NFI ea bolulo e tobileng e le thuso ea mahala mananeong a rona a WASH, baenjiniere ba Oxfam ba lebelletsoe ho fana ka litlhaloso tsa tekheniki le ho qala mekhoa ea ho kopa thuso le basebetsi ba thepa. Ho tseba le ho aba bajalefa ba NFI ea bolulo hangata ho etelloa pele ke lihlopha tsa PHP kapa ESFL, kapa lihlopha tse ikhethileng tsa kabo. Joalo ka mananeo a mang kaofela a Oxfam, ho beha leihlo tšebeliso ea lisebelisoa tsena le tšusumetso ea mekhoa ea rona ea ho kenella e ntse e le boikarabello ba basebetsi bohle ba Oxfam.
Bakeng sa kabo ea matlo a bolulo a NFI a etelletsoeng pele ke balekane, baenjiniere ba Oxfam ba tla ikarabella bakeng sa ho khothaletsa maemo a Oxfam bakeng sa tlhaloso ea thepa ea matlo a bolulo a NFI. Maemong a mang, baenjiniere ba Oxfam ba tla fuoa mosebetsi oa ho fana ka tlhokomelo ea tekheniki bakeng sa ts'ebeliso e nepahetseng ea thepa ena ke bajalefa. Joalo ka mananeo 'ohle a thuso ea Oxfam moo balekane ba amehang, mekhoa ea rona ea ho sebetsa e lokela ho nka mokhoa oa ho aha bokhoni o ntlafatsang bokhoni ba balekane ba ho fana ka thuso ea boleng ba matlo a bolulo.
Maemo a tshohanyetso a maholo a ka hloka basebetsi ba khethehileng ba kabo ea NFI le Bahokahanyi ba Morero oa Bolulo ba Maemo a Tšohanyetso. Ho qoba tieho ea lenaneo ka lebaka la mathata a ho hira, ho lokela ho totobatsoa esale pele hore na ho hlokahala lihlopha tsa kabo ea NFI ea Bolulo ba Matlo.
Jwalo ka molekane ya mafolofolo ho Global Shelter Cluster, Oxfam e ikemiseditse ho fihlella sepheo sa karabelo e potlakileng le e hokahaneng ya botho ditlhokong tsa tshohanyetso tsa bodulo. Sena se kenyeletsa boikarabelo ba ho fana ka ditlaleho tse nakong mabapi le merero ya rona ya thuso le mesebetsi ho sehlopha se senyenyane sa Tsamaiso ya Tlhahisoleseding sa Sehlopha sa Bodulo sa lehae/sa naha.
Melao-motheo e Supileng ea Bohlokoa ea Bolulo ba Maemo a Tšohanyetso
- Libeke tse 'maloa tsa pele kamora koluoa kapa khohlano ke tsa bohlokoa ka ho fetisisa ho rarolla litlhoko tsa bolulo ba tšohanyetso. Kamora sena, lintho tse tlang pele ho bajalefa li atisa ho fetohela litharollong tsa bolulo tse tšoarellang haholoanyane. Ho thusa ho netefatsa tšusumetso e kholo ea ts'ebetso ea thuso, Kabo ea matlo a tšohanyetso a lokela ho etsoa matsatsing a 45 a pele a karabelo.
- Litekanyetso tsa bolulo le bolulo tsa sekoting li lokela ho sebelisoa e le tataiso bakeng sa kabo eohle ea matlo a tšohanyetso. Neng kapa neng ha ho khoneha, tataiso e fokolang ea sebaka se koahetsoeng sa 3.5 m3 ka motho ka mong e lokela ho lateloa. Ho finyella sena, likotoana tse peli tsa maqephe a 6m ka 4m li lokela ho abeloa lelapa ka leng la batho ba 4 kapa ho feta (sheba setšoantšo se ka tlase)

- Masela a polasetiki a matlafalitsoeng kaofela e sebelisetsoang bolulo ba maemo a tšohanyetso e tlameha ho latela litlhaloso tsa Oxfam, tse khothalelitsoeng le ho amoheloa haholo ke sechaba sa machaba sa thuso ea batho.
- Lintho tse peli tse ke keng tsa buisanoa tse lokelang ho kenyelletsoa ka har'a lisebelisoa tsa bolulo ba maemo a tšohanyetso li lokela ho ba likotoana tse peli (2) tsa polasetiki e matlafalitsoeng kapa litente, le thapo kapa lintho tse ling tse tlamang tse lekanengLinaheng tse omeletseng kapa moo ho ka rengoang meru, kabo e lokela ho nahana ka ho eketsoa ha lipalo tsa lehlaka kapa tsa lehong.
- Ho leka ho fihlela palo e phahameng ea ba ruang molemo ka ho aba polasetiki e le 'ngoe ka lelapa ho e-na le tse peli ho lokela ho qojoa. Hangata kabo ea morao-rao e etsahala morao haholo hore e be le tšusumetso e lakatsehang mabapi le ho sebetsana ka katleho le litlhoko tsa bolulo ba maemo a tšohanyetso.
- Batho ba tlositsoeng malapeng a bona ke likoluoa le likhohlano ba na le tsebo e ngata ebile ba na le bokhoni, 'me hangata ba khona ho haha sebaka se lekaneng sa bolulo ba maemo a tšohanyetso ntle le tšehetso ea tekheniki. Qoba boiteko ba ho rala matlo a macha kapa a ntlafalitsoeng a tšireletso ea maemo a tšohanyetso ho sebelisoa masela a polasetiki kapa litente le lipalo tsa lehlaka, polasetiki kapa tsa lehong. Haeba litlhahlobo li bontša hore ho hlokahala libaka tsa bolulo tsa tšohanyetso tse itlhokomelang, fana ka litente
- Litlhoko tsa bolulo le phetoho ea tšebeliso ha nako e ntse e ea. Leha polasetiki kapa litente e kanna ea se be khetho e lakatsehang ka ho fetisisa, Bobuelli le tšebelisano-'moho ea Oxfam le ba bang hangata ke mokhoa o atlehang ka ho fetisisa oa ho tšehetsa litharollo tsa bolulo tse tšoarellang haholoanyane.
Li-NFI tsa Bolulo
Lisebelisoa tsa bolulo ba maemo a tšohanyetso li kenyelelitsoe lenaneong la pele la thuso ea Oxfam ka 1942, ha likobo li ne li kenyelletsoa liphuthelong tsa thuso ea lijo tse rometsoeng Greece nakong ea thibelo ea sesole sa metsing. Ho tloha ka nako eo, liphihlelo tsa karabelo ea maemo a tšohanyetso tsa Oxfam li re bontšitse hore kabo e potlakileng ea li-NFI tsa bolulo e ka thusa batho ho fihlela tlhoko ea bona ea hang-hang ea seriti, boinotši le tšireletso maemong a leholimo.
Li-NFI tse tloaelehileng tsa bolulo li kenyelletsa:
- polasetiki kapa litente (bonyane tse 2 ka lelapa);
- Thapo e sothehileng kapa e lohiloeng ka likhoele tsa tlhaho kapa tsa maiketsetso;
- mapolanka, lehlaka, aluminium kapa lipalo tsa borashe bakeng sa moaho o ka sehloohong oa bolulo ba tšohanyetso;
- litente tsa lelapa le le leng tse entsoeng ka k'hothone kapa thepa ea maiketsetso;
- likobo, meseme e fatše le/kapa materase;
- thepa e rekiloeng sebakeng seo, e kotutsoeng ka mokhoa o tsitsitseng joalo ka meseme ea lehlaka kapa makala a palema;
- thepa ea moriti e entsoeng ka k'hothone, likhoele tsa maiketsetso kapa tsa tlhaho tse lohiloeng ka letlooeng kapa maqepheng;
- masela a marulelo a entsoeng ka tšepe e entsoeng ka galvanized iron (CGI), PVC, kapa likhoele tse koahetsoeng ka bitumen;
- thepa ea ho tiisa e kang lipekere, liboutu tsa marulelo kapa likurufu, kapa lithapo tsa cable;
- lisebelisoa tsa letsoho tse kang lihamore, lisakha, li-plier, li-cutter tsa tšepe, litheipi tsa ho lekanya; likharafu, jj.;
- mabone a letsatsi; ditofo (bakeng sa ho pheha/ho futhumatsa); dipitsa tsa ho pheha le thepa ya ka tlung.
Kaha ts'ebeliso ea tsona ea mantlha ke bakeng sa mehato ea taolo ea li-vector, Oxfam HA E nke lintho tse latelang e le li-NFI tsa tšireletso:
Kaha ts'ebeliso ea tsona ea mantlha ke bakeng sa mehato ea taolo ea li-vector, Oxfam HA E nke lintho tse latelang e le li-NFI tsa tšireletso:
- polasetiki e hloekisitsoeng ka chefo ea likokoanyana;
- matlooa a bethe.
Haeba ditlhahlobo di bontsha dikotsi tse hodimo le ditlhoko tse sa fihlellwang bakeng sa tlhoko ya dintho tsena, sehlopha sa Oxfam sa Kgothaletso ya Bophelo bo Botle ba Setjhaba se tla etella pele ho rarolla matshwenyeho ana.
Ntlafatso ea Litšireletso tsa Maemo a Tšohanyetso
Maemong a ho falla ha batho nako e telele, ho ka hlokahala hore ho fanoe ka thepa e eketsehileng kapa thuso ea botekgeniki ho thusa batho ho ntlafatsa kapa ho ntlafatsa matlo a bona a tšohanyetso. Pele ho qalisoa mesebetsi ea ntlafatso ea matlo a bolulo, ho lokela ho etsoa litekolo tsa ho latela ho utloa maikutlo a bajalefa, beng ba masimo, balaoli ba lehae, batsamaisi ba kampo le sehlopha sa matlo a bolulo.
Leha ho shebana le batho ba kotsing bakeng sa mesebetsi ea ntlafatso ea bolulo hoa utloahala ho latela pono ea mananeo a thuso ea botho, sena se ka baka likhohlano metseng 'me sa lebisa lehloeong ho ba fumanang thuso. Balekane ba lehae ba ka ba boemong bo botle ba ho eletsa ka hore na likotsi tsena li ka fokotsoa joang.
Mekhoa ea Bolulo ba Maemo a Tšohanyetso bakeng sa Maemo a Fapaneng
Likampong
Likampong tse ngata tse reriloeng kapa tse lumelletsoeng ke mmuso, mekhatlo e meng e ka 'na ea ba boemong bo botle ho feta Oxfam ho netefatsa hore baahi ba fumana bolulo bo lekaneng. Tšireletso ea tšohanyetso e loketseng ka ho fetisisa eo Oxfam e ka e fanang maemong ana hangata ke ea tšehetso ea mahala, moo Oxfam e tlatsetsang kabo ea litente kapa polasetiki ea mekhatlo e meng. Maemo a holimo a tšebelisano-'moho a bohlokoa ho netefatsa hore maemo a tlase aa lateloa le hore ho na le setoko se lekaneng sa ho tšehetsa phallo efe kapa efe ea baphaphathehi/IDP ba bacha.
Kaha likampo tse ikemetseng hangata li nkoa e le tse seng molaong, merero efe kapa efe ea ho fana ka thuso ea bolulo ba tšohanyetso e tlameha ho amoheloa pele ke balaoli ba amehang. Kabo ea thepa ea bolulo ba tšohanyetso e lokela ho ela hloko maemo a tletseng batho le tlhaho ea nakoana ea likampo tsena. Maemong a mangata, lesela la polasetiki le thapo li molemo ho feta litente kaha thepa ena hangata li nkoa e le tharollo ea nakoana.
Moroallo
Ka kakaretso, batho ba tlositsoeng malapeng a bona ke lipula tse matla le likhohola ba labalabela ho khutlela malapeng a bona kapele kamoo ho ka khonehang. Ka hona, merero efe kapa efe ea thuso ea bolulo ba tšohanyetso e tlameha ho hlokomela hore batho ba ka be ba falletse nakong eo ho hlokahalang hore lits'ebetso tsa theko ea thepa tsa Oxfam li etsahale. Ho qoba sena, lihlopha tsa thepa li lokela ho ameha kapele kamoo ho ka khonehang mohatong oa tlhahlobo ho eletsa ka linako tsa sebele tsa ho etella pele bakeng sa theko.
Kabo ea thepa ea bolulo ba tšohanyetso ho malapa a khutlelang libakeng tsa bona tsa tsoalo e ka thusa ho fokotsa ho tlala ha likampo tse tletseng batho kapa litsi tsa kopanelo le ho tšehetsa boiteko ba ho hlaphoheloa ha baahi ba amehileng pele.
Hore na e abeloa batho ba sa tsoa balehela mahaeng a bona kapa ba khutlang, ho bohlokoa haholo hore lelapa ka leng le fumane lilakane tse peli (2) tsa polasetiki kapa litente ha pula e ntse e na.
Maholiotsoana / Maholiotsoana
Likotsi tsa meea e matla le lipula tse matla tse khethollang maholiotsoana le maholiotsoana li baka liphephetso tse ikhethang thusong ea bolulo ba tšohanyetso. Merero ea maemo a tšohanyetso e lokela ho tsepamisa maikutlo ho netefatseng hore litsamaiso tsa temoso ea pele li tiile, le hore malapa a kotsing ka ho fetisisa a na le phihlello ea bolulo ba maholiotsoana.
Kaha tshenyo e atileng haholo ya maholiotsoana/maholiotsoana mehahong ke marulelo a senyehileng, ho lokela ho nahanelwa ho bokella masela a marulelo a CGI le di-fasteners ho nolofatsa kabo e potlakileng. Kabo yohle ya CGI e lokela ho tsamaya le thepa ya tlhahisoleseding, thuto le puisano (IEC) e bontshang mekgwa e kgothalletswang ya kaho bakeng sa dibaka tse anngweng ke meya e matla.
Litšisinyeho tsa lefatše
Phihlelo e bonts'a hore batho ba anngoeng ke litšisinyeho tsa lefatše ba khetha ho lula malapeng a bona a senyehileng kapa haufi le 'ona, ho e-na le ho ea likampong kapa litsing tsa sechaba. Ho feto-fetoha ha polasetiki kapa litente ho etsa hore e be thepa e tloaelehileng e khethiloeng bakeng sa tšehetso ea tšohanyetso ea bolulo. Kaha batho ba anngoeng ke litšisinyeho tsa lefatše hangata ba khona ho ntša thepa ea kaho matlong a bona, hangata ha ho hlokahale hore ho kenyelletsoe lifate kapa lipalo tsa lehlaka kabong.
Maqephe a tšepe ea galvanized (CGI) a nang le masenke le 'ona a bohlokoa haholo bakeng sa ho thusa bajalefa ho tsosoloseng matlo a bona a senyehileng ke tšisinyeho ea lefatše. Haeba tekanyetso ea lichelete e tiile ho lekana ho nahana ka maqephe a CGI e le karolo ea thuso ea bolulo ba tšohanyetso, lisebelisoa tsa ho tiisa tse kang manala a nang le likopi kapa likurufu li lokela ho kenyelletsoa. Ho ka 'na ha hlokahala hape ho nahana ka ho fana ka mapolanka a mang bakeng sa meaho e meholo ea marulelo.
Libakeng tsa litoropo moo ho nang le palo e kholo ea batho ba hirileng kapa libaka tsa bolulo tse sa reroang, batho ba anngoeng ke litšisinyeho tsa lefatše ba kanna ba se be le menyetla e mengata kapa likhothaletso tsa ho tsosolosa (mohlala, tšisinyeho ea lefatše ea Haiti ea 2010). Leha mefuta e sebetsang ka ho fetisisa ea thuso ea bolulo ba tšohanyetso maemong ana e ka ba polasetiki, boiteko ba bobuelli bo lokela ho tsepamisa maikutlo ho rarolla liphephetso tse lokelang ho rarolloa pele ho ka nahanoa ka litharollo tsa bolulo tse tšoarellang haholoanyane.
Maemo a leholimo a chesang / a omileng
Kaha lesela la polasetiki le ka etsa hore libaka tsa kahare li chese haholo maemong a leholimo a chesang kapa a omileng, matlo a tšireletso a tšohanyetso a lokela ho ba le moea o kenang hantle le ho ritisoa neng kapa neng ha ho khoneha. Tšebeliso ea thepa ea moriti holim'a marulelo kapa mabota e lokela ho nahanoa. Maemong a mangata a leholimo a tropike, joang kapa joang ba palema bo ka fumaneha bakeng sa tšebeliso e le thepa ea moriti bakeng sa marulelo, mabota kapa terata.
Meqolo ea letlooa la moriti la polasetiki le lohiloeng le entsoeng ka polypropylene kapa polyethylene ke mofuta o mong o theko e tlaase le o loketseng haholo oa moriti. Melemo e kenyelletsa bonolo ba tšebeliso le kotsi e fokotsehileng ea ho rengoa ha meru kapa tšenyo ea tikoloho. Leha ho le joalo, ho ka ba le mathata a ho fumana bafepedi ba lekaneng ba lehae bakeng sa letlooa la moriti la polasetiki le lohiloeng ho fihlela tlhoko ea botho.
Serame sa Boemo ba Leholimo
Leha masela a polasetiki kapa litente li ka fana ka tšireletso ea motheo khahlanong le moea/pula/lehloa, batho ba balehileng mahaeng a bona libakeng tse batang ba hloka mefuta e meng ea tšehetso ea bolulo ba tšohanyetso. Liaparo tse futhumetseng, likobo le libethe tse phahameng (ho kenyeletsoa le materase le materase) ke lintho tsa bohlokoa tseo Oxfam kapa mekhatlo e meng e lokelang ho netefatsa hore li fumaneha ka bongata bo lekaneng bakeng sa litho tsohle tsa lelapa.
Litofo le mafura bakeng sa ho futhumatsa le ho pheha le tsona li ka hlokahala. Ho qoba likotsi tsa mollo, setofo se lokela ho beoa sethaleng sa lehlabathe kapa sa majoe hole le mabota le libethe.
Chelete e le Mosebetsi oa Setšabelo sa Maemo a Tšohanyetso
Tšebeliso ea phetisetso ea chelete maemong a thuso ea batho e eketsehile lilemong tsa morao tjena. Likarabelong tsa bolulo ba maemo a tšohanyetso, phetisetso ea chelete hangata e sebelisoa ka e 'ngoe kapa tse ling tsa litsela tse latelang:
- chelete bakeng sa mosebetsi: bajalefa ba projeke ba fumana puseletso ea lichelete bakeng sa ho nka karolo mesebetsing e kang: ho tlosa lithōle; ho lokisa sebaka; ho hlahisa thepa ea kaho; le/kapa kaho ea bolulo.
- phetisetso ea chelete e nang le maemo: baamoheli ba fumana livautšhara tsa chelete kapa tsa thepa bakeng sa thepa ha ba qeta mesebetsi e amanang le mesebetsi ea bolulo e kang: ho amohela malapa a mang a fallisitsoeng; tšehetso ea khiriso; ho cheka metheo kapa litšiea tsa kaho; jj.
Joalo ka mananeo ohle a phetisetso ea chelete, lintlha tsa bohlokoa bakeng sa katleho ke: ho hlaka lipheo tsa lenaneo; ho shebana hantle le tlhahlobo e ntle ea 'maraka. Tlhahlobo e latelang ea SWOT e totobatsa tse ling tsa lintlha tseo u lokelang ho li nahana ha u nahana ka ho sebelisa chelete e le karolo ea mahala bakeng sa mananeo a bolulo ba tšohanyetso:
| Matla | Mefokolo | |
Chelete bakeng sa Mosebetsi | e fana ka chelete ea nakoana ho batho ba amehileng, haholo-holo lihlopha tse kotsing tse ka 'nang tsa se be le mehloli e meng ea chelete; ho susumetsa batho ho kenya letsoho mesebetsing ea thuso le ea pholoso; ka kakaretso boemo bo phahameng ba kamohelo ke balaoli. | merero ea mesebetsi ea matsoho e ka 'na ea qhelela basali le batho ba fokolang; e ka baka litebello tsa hore mekhatlo e ikemetseng e tla lefa batho bakeng sa ho nka karolo mesebetsing eohle ea thuso; e ka qothisana lehlokoa le basebetsi ba lekala la poraefete; mesebetsi e khethiloeng ea CFW e khethiloeng e kanna ea se be le tumellano e matla le mesebetsi ea bolulo. |
| Menyetla | Litšokelo | |
e ka thusa ho rarolla mathata a taolo ea litšila tsa likoluoa; ba ka hokahana le mananeo a koetliso ho ntlafatsa tsebo ea kaho le mekhoa ea boipheliso. | Mathata a ka bang teng a bophelo bo botle le polokeho; boleng ba mosebetsi bo ka ba bobe; haeba meputso e behiloeng bakeng sa mesebetsi ea CFW e le holimo haholo, e ka 'na ea sitisa mesebetsi e tloaelehileng ea boipheliso; haeba e le tlase haholo, ho nka karolo ho ka 'na ha fokotseha. | |
| Matla | Mefokolo | |
Lithuso tsa Chelete tse nang le Maemo a Tlase (ho kenyeletsoa le livoutšhara) | e kenya letsoho ho tsosoloseng moruo oa limmaraka tsa lehae; lithuso tsa chelete li ka tšehetsa phihlello ea bolulo ba khiriso; ka kakaretso boemo bo phahameng ba kamohelo ke balaoli. | Tlhokeho ea ho beha leihlo khafetsa le bahlokomeli ba nang le boiphihlelo hangata e nyenyefatsoa; lihlopha tse fokolang 'meleng le tse kotsing li kanna tsa se khone ho fihlela maemo 'me li tla hloka tšehetso e eketsehileng; boitlamo ba nako ba bajalefa ba ho fihlela maemo bo ka 'na ba thulana le mesebetsi ea boipheliso ea linako tsa selemo. |
| Menyetla | Litšokelo | |
| Mananeo a thehiloeng ho li-voucher a hloka ho kopana haufi-ufi le bafepedi ba lehae, e leng se ka thusang ho netefatsa boleng ba thepa ea bolulo; ho beha lipheo le ho fetisetsa chelete ka likaroloana ho latela tsoelo-pele ho ka tšehetsa kaho e sireletsehileng le ho tsosolosa kaho hamolemo. lithuso tsa chelete ho malapa a amohelang li ka fokotsa moroalo oa bona oa lichelete le ho nolofatsa ho fokotsa ho tlala ha likampo. | tlhoko e eketsehileng ea thepa ea bolulo e ka feta thepa ea lehae; tšusumetso e ka bang teng ea ho phahama ha theko ea lintho lithekong ka ho baka litlhoko tse phahameng tsa thepa ea bolulo. |
Mokhoa oa boraro oa phetisetso ea chelete o kenyelletsa phetisetso ea chelete e sa hlokeng meeli, moo bajalefa ba lokolohileng ho etsa qeto ea hore na ba batla ho sebelisa chelete e amohetsoeng joang. Leha ho na le bopaki bo bong bo bontšang hore bajalefa ba sebelisa karolo ea chelete ena mesebetsing kapa linthong tse amanang le bolulo, maemong a mangata a thuso ea batho lintho tse ling tsa bohlokoa (mohlala, lijo, meriana kapa tefo ea mekitlane) li tla pele.
Bong le Setšabelo Maemong a Tšohanyetso

Basali, banana, bashanyana le banna hangata ba na le litlhoko tse fapaneng le mesebetsi e ikhethang mabapi le bolulo/matlo. Ho netefatsa hore batho bohle ba amehileng ke mathata ba rua molemo ka ho lekana ho tsoa lits'ebetsong tsa bolulo ba tšohanyetso tsa Oxfam, lintlha tsa bong li tlameha ho kenyelletsoa litekolong, moralong le lenaneong. Liketso tse latelang ho thusa ho fihlela tekano ea bong mesebetsing ea bolulo ba tšohanyetso li lokela ho lateloa:
Ho ba le Seabo se Lekanang
- Sebelisa mekhoa ea tlhahlobo e kenyeletsang basali le banna ho fumana litlhoko tsa bolulo le likhetho tsa lenaneo.
- Tšoara liboka ho buisana ka litaba tse amanang le bolulo (mohlala, kabo ea NFI ea bolulo) le basali le banna hammoho le ka thoko ka linako tse loketseng bona.
- Netefatsa hore basali le banna, banana ba lilemong tsa bocha le bashanyana ba na le menyetla e lekanang ea ho kenya letsoho likarolong tsohle tsa kaho ea matlo a bolulo 'me ba fumana moputso o lekanang bakeng sa mosebetsi o lekanang.
- Ela hloko ho kenya letsoho ha basali ka katleho ho etseng liqeto mabapi le bolulo 'me u etse bonnete ba hore maikutlo a bona aa utluoa ebile a na le tšusumetso.
Ho Lemoha le ho Sebetsana le Liphapang
- Etsa boiteko ba ho netefatsa hore dikgetho tse ikgethang tsa basadi le banna di a nahanelwa ha ho kgethwa thepa ya NFI ya bodulo.
- Ho fanoa ka thuso ea sechaba bakeng sa malapa a etelletsoeng pele ke basali mererong ea kaho ea matlo a bolulo; haeba sena se sa khonehe, batla ho fana ka basebetsi ba eketsehileng.
- Netefatsa hore dikgetho tsa setshabelo di fana ka boinotši ho basadi le banana mme di fokotsa dikotsi tsa tshireletso.
Kabo ea Thepa le Litšebeletso tsa Bolulo
- Netefatsa hore dihlooho tsa malapa tsa banna le tsa basadi le basadi ba masoha le banna ba na le phihlello e tshwanang ya matlo a bodulo le thepa ya bodulo.
- Theha mekhoa ea ho beha leihlo le boikarabello e ka lemosang le ho rarolla litšitiso tse thibelang phihlello e lekanang kapele.
- Hlalosa ba kotsing ea ho sebelisoa hampe nakong ea kabo ea matlo a bolulo le kaho, 'me u thehe mekhoa ka ho buisana le bona ho fokotsa likotsi tsena.

Tlhokomelo le Tlaleho
- Lintlha tse arotsoeng ka bong mabapi le litlhoko, khetho ea bajalefa le mesebetsi ea lenaneo li lokela ho bokelloa, ho hlahlojoa le ho tlalehoa.
- Lekola libaka tsa bolulo tsa sechaba kapa libaka tsa kampo bakeng sa liketsahalo tsa pefo e thehiloeng ho bong, 'me u tlalehe liketsahalo life kapa life ho balaoli ba loketseng.
- Lithuto tsa maemo a tšusumetso ea mananeo a tšireletso ea tšohanyetso a Oxfam ho basali, banana, bashanyana le banna li lokela ho bokelloa le ho arolelanoa. Liphephetso le mathata li bohlokoa joaloka katleho.
Oxfam e Ikopanya Neng le Setšabelo sa Kamora Maemo a Tšohanyetso?
Leano la Bolulo la Oxfam la 2006 le beha meeli ea mesebetsi ea rona ea bolulo eo re e ratang, le shebane le boiteko ba rona ba thuso ea batho mohatong oa pele oa maemo a tšohanyetso ha litlhoko tsa mantlha tsa bolulo li le matla haholo. Leha ho le joalo, lilemong tsa morao tjena, ho bile le maemo ao ho 'nileng ha etsoa mosebetsi oa bolulo kamora maemo a tšohanyetso, haholo-holo Asia (mohlala, Indonesia 2006; Pakistan 2010; Bangladesh 2012).
Pele batsamaisi ba baholo ba libaka ba ka dumella ho lokollwa leanong lena, dikarolo tse latelang tsa bohlokwa di lokela ho ba teng:
- ho na le ho hlakile hore litlhoko tsa bolulo tsa nako e telele ha lia finyelloa ke ba bang;
- ho na le balekane ba nang le boiphihlelo, bokhoni le tsebo ho fana ka merero ea bolulo e tšoarellang haholoanyane;
- ho na le lichelete tse lekaneng tsa nako e telele mehloli e fumanehang ho lefella diporojeke tse jwalo;
Lisebelisoa tse ling
- Setšabelo sa Maemo a Tšohanyetso le sa Phetoho Guidelines
- Bolulo ba Phetoho bakeng sa Baahi ba Falletsweng (ShelterCentre, 2005)
- Bolulo ba Phetoho le Kaho bo Botjha ka Morao ho Likoluoa tsa Tlhaho (ShelterCentre, 2010)
- Tataiso ea Phetoho ea Bolulo (ShelterCentre, 2011)
- Matlo a Phetoho – Tataiso ea Meralo e Robeli (IFRC, 2011)
– e fumaneha Laeboraring ea Setsi sa Bolulo www.sheltercentre.org - Bukana ea The Sphere: Tjhete ea Botho le Maemo a Fokolang Karabelong ea Botho
– e fumaneha webosaeteng ea Sphere Project www.sphereproject.org/handbook
- Litlhophiso tsa Setšabelo sa Maemo a Tšohanyetso le Kampo
- Lisebelisoa tsa Tsamaiso ea Kampo (NRC, 2008) li fumaneha ho www.nrc.no
- Bukana ea Litšebeletso tsa Maemo a Tšohanyetso ea UNHCR (UNHCR 2000) e fumaneha ho www.unhcr.org
- Setšabelo sa Maemo a Tšohanyetso le Tikoloho
- Lethathamo la ho hlwaya dintho tsa bohlokwa tse lokelang ho elwa hloko mabapi le tikoloho Setshabelong sa Maemo a Tshohanyetso (Kelly, 2005)
– e fumaneha ho postconlfict.unep.ch/humanitariataction/documents/02_05-01.pdf
- Lethathamo la ho hlwaya dintho tsa bohlokwa tse lokelang ho elwa hloko mabapi le tikoloho Setshabelong sa Maemo a Tshohanyetso (Kelly, 2005)
- Setšabelo sa Maemo a Tšohanyetso le Bong
- Basali, Banana, Bashanyana le Banna: Litlhoko tse Fapaneng – Menyetla e Lekanang (IASC, 2006) – – e fumaneha webosaeteng ea IASC www.humanitarianinfo.org/iasc/gender
- Setšabelo sa Maemo a Tšohanyetso le Likotsi
- Setšabelo sa Phetoho: Ho Utloisisa Setšabelo ho tloha Maemong a Tšohanyetso ka ho Haha Bocha le ho Fetela (Corsellis, 2010)
- Ho Arabela Litšisinyeho tsa Lefatše: Ho Ithuta ho Ts'ebetso ea Thuso le Pholiso ea Tšisinyeho ea Lefatše (Cosgrave, 2008)
- Ho Arabela Likoluoa tsa Metseng: Ho Ithuta ho Ts'ebetso ea Pele ea Liphallelo le ea Pholiso (O'Donell, 2009)
- Likoluoa tsa Likhohola: Ho Ithuta ho Ts'ebetso ea Pele ea Thuso le ea Pholiso (Alam, 2008)
- Maemo a Tšohanyetso a Tsunami – Ho Ithuta ho Likoluoa tsa Tlhaho tse Fetileng (Houghton, 2005)
– e fumaneha webosaeteng ea ALNAP www.alnap.org
- Setšabelo le Chelete
- Lithuso tsa Chelete tsa ho Fumana Sechaba Sumatra (Palmaera, 2010)
- Ho Haha Bophelo bo Bocha ka Lithuso tsa Bolulo (IFRC, 2011)
- Lenaneo la Chelete bakeng sa Bolulo – Sefefo sa Leholiotsoana Richard 2010 (IFRC, 2010)
- Lenaneo la Bodulo ba Phetoho la CRS Sumatra (CRS, 2010)
– e fumaneha webosaeteng ea CALP www.cashlearning.org/resources
- Lithuto tsa Nyeoe ea Bolulo
- Merero ea Bolulo 2008 / Merero ea Bolulo 2009 / Merero ea Bolulo 2010 (UNHCR)
– e fumaneha webosaeteng ea UNHCR www.unhabitat.org/pmss/
- Merero ea Bolulo 2008 / Merero ea Bolulo 2009 / Merero ea Bolulo 2010 (UNHCR)
- Tataiso ea Tekheniki
- Ho Tlama ka Polasetiki – Tataiso ea Tlhaloso le Tšebeliso ea ho Tlama ka Polasetiki Thusong ea Botho (Oxfam-IFRC, 2007) - e fumaneha ka lipuo tse 4 ho plastic-sheeting.org
- Litente – Tataiso ea Tšebeliso le Tsamaiso ea Litente tsa Malapa Thusong ea Botho (OCHA, 2006)
- Lifate e le Thepa ea Kaho Likarabelong tsa Botho (OCHA, 2009)
- Polokeho ea Mollo le ho Sireletsa Litente Mariha – Tataiso e Tšoantšoang (Ashmore, 2005)
- Tataiso ea Tekheniki ea Mariha bakeng sa Pakistan (Ashmore, 2005)
– litokomane tsohle li fumaneha ho josephashmore.org - Lehlaka la Botho – Buka ea Tataiso mabapi le Tšebeliso ea Lehlaka la Botho Indonesia (Hodgkin, 2009)
– patlisiso e tšehelitsoeng ke Oxfam GB, e fumaneha ho humanitarian.bamboo.org
