کمپوست کردن مواد آلی و بازیافت

معرفی

بازیافت و کمپوست‌سازی از گزینه‌های مدیریت پسماند هستند که باید به عنوان بخشی از یک راه‌حل کلی مدیریت پسماند در نظر گرفته شوند. با این حال، در مراحل اولیه شرایط اضطراری، بعید است که این روش‌ها مناسب باشند و تأکید بر حذف زباله از مناطقی خواهد بود که مردم در آن‌ها بسیار متمرکز هستند تا از مشکلات احتمالی سلامتی و ایمنی جلوگیری شود. پس از پایان دوره اضطراری فوری، باید رویکردی یکپارچه و پایدارتر برای مدیریت پسماند در نظر گرفته شود. این رویکرد احتمالاً شامل گزینه‌هایی برای بازیافت و کمپوست‌سازی نیز می‌شود که این امر مزیت ایجاد فرصت‌های معیشتی برای افراد آسیب‌دیده از شرایط اضطراری را نیز دارد.

مهندسان بهداشت عمومی و مروجان بهداشت عمومی می‌توانند از همان ابتدا به گزینه‌های بازیافت و کمپوست فکر کنند. گفتگو با جوامع و نمایندگان مقامات محلی می‌تواند شروعی برای بررسی این موضوع باشد که آیا قبلاً بازارهای بازیافتی وجود داشته است و همچنین آیا فرصت‌های بازیافت در جوامع فعلی وجود دارد یا خیر، مثلاً بازیافت آجر و چوب برای ساخت پناهگاه‌های جدید.

سلسله مراتب زباله

سلسله مراتبی از رویکردها برای مدیریت پسماند جامد وجود دارد که باید در نظر گرفته شوند. با این حال، مدیریت مؤثر پسماند جامد نیازمند رویکردی متعادل است که زمینه خاص و شرایط افراد آسیب‌دیده از شرایط اضطراری را در نظر بگیرد.

در شرایط عادی، گزینه‌های بازیافت و کمپوست باید پس از بررسی گزینه‌های کاهش ضایعات و استفاده مجدد در نظر گرفته شوند. هم بازیافت و هم کمپوست احتمالاً بخشی از یک راه حل یکپارچه برای مشکلات مدیریت ضایعات هستند.

اجزای (ویژگی‌های) زباله در مواقع اضطراری

زباله‌های حاصل از سکونتگاه‌ها و اردوگاه‌های پناهندگان، بسته به میزان و نوع فعالیت اقتصادی، غذاهای اصلی مصرفی و شیوه‌های محلی بازیافت و/یا دفع زباله، از نظر ترکیب و کمیت بسیار متفاوت خواهند بود. اجزای معمول زباله‌های جامد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• بسته‌بندی از لوازم اضطراری، مانند بطری‌های پلاستیکی آب، جعبه‌های مقوایی، قوطی‌ها
• زباله‌های حاوی مواد دفعی، برای مثال توالت‌های معلق پس از سونامی در اندونزی که در آن مواد دفعی در کیسه‌های پلاستیکی ریخته می‌شد
• زباله‌های آلی و ضایعات غذایی
• زباله‌های غیرآلی مانند فلزات، شیشه و پلاستیک
• زباله‌های خطرناک مانند آزبست (از جمله ورق‌های سقف آزبستی)، مواد شیمیایی، هیدروکربن‌ها، زباله‌های پزشکی (از جمله زباله‌های پزشکی اضافی مرتبط با تجهیزات اورژانسی) و غیره
• زباله‌های تولید شده از خود فاجعه، مانند لجن، آوار، اجساد و غیره (زباله‌های فاجعه تحت یک یادداشت توجیهی فنی جداگانه (TBN 17) بررسی می‌شوند)

مسائل جامعه

در شناسایی و توسعه گزینه‌های بازیافت و کمپوست، مشارکت دادن جوامع از ابتدایی‌ترین مرحله ممکن بسیار مهم است. این امر می‌تواند به شناسایی افرادی که قبلاً در بخش زباله فعالیت داشته‌اند و از بازارهای بازیافت موجود آگاهی دارند و همچنین در شناسایی اینکه آیا بازیافت و کمپوست چیزی است که مردم قبلاً در آن مشارکت داشته‌اند یا خیر، کمک کند. همانند تمام فعالیت‌هایی که در آن با گروه‌های اجتماعی مشورت می‌شود، کسب نظرات بخش‌های مختلف جامعه که نیازهای متفاوتی دارند، مهم خواهد بود. مردان، زنان، کودکان، افراد با نیازهای خاص یا ویژه باید جداگانه مورد مشورت و بررسی قرار گیرند. 

در انجام فعالیت‌های بازیافت و کمپوست، جداسازی زباله در مبدا برای موفقیت مهم خواهد بود. جداسازی در مبدا شامل جداسازی زباله توسط کسانی است که آن را تولید کرده‌اند و نسبت به جداسازی بعدی مزیت دارد، زیرا از جابجایی مجدد و حمل و نقل غیرضروری جلوگیری می‌کند. 

گزینه‌های جداسازی در مبدا ممکن است شامل موارد زیر باشد: 

• یک مکان مرکزی که مردم بتوانند مواد قابل بازیافت خود را برای فروش بیاورند و سپس این مواد به بازیافت‌کنندگان تجاری فروخته شوند؛ یا
• نقاط بازیافت به صورت اردوگاه به اردوگاه که در آن مردم زباله‌ها را در اردوگاه‌های خود جدا می‌کنند و این زباله‌ها توسط یک هماهنگ‌کننده مرکزی جمع‌آوری و به بازیافت‌کنندگان تجاری فروخته می‌شود.

تعیین مناسب‌ترین گزینه به این بستگی دارد که مردم با چه چیزی آشنا هستند، و اینکه آیا بازارهای بازیافت رسمی یا غیررسمی از قبل وجود دارند یا خیر، و اینکه این بازارها چقدر برای مردم محلی قابل دسترسی هستند.

برای اینکه بازیافت و کمپوست‌سازی با موفقیت انجام شود، جوامع باید درک کنند که چرا جداسازی زباله‌ها مهم است و چگونه می‌توانند این کار را به روشی عملی انجام دهند. نقش تیم ارتقای سلامت عمومی در درک شیوه‌های فعلی و افزایش آگاهی از مسائل جدید مربوط به شیوه‌های بهتر مدیریت زباله بسیار مهم خواهد بود. نقش مردان، زنان و کودکان در هرگونه فعالیت بالقوه بازیافت و کمپوست‌سازی نیز باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد، زیرا این فعالیت‌ها احتمالاً تأثیر زیادی بر خروجی‌های بالقوه خواهند داشت.  

شناسایی افرادی برای حمایت از بازیافت و کمپوست در جوامع می‌تواند به ارائه پیام‌ها و همچنین پیوند دادن مدیریت زباله به پیام‌های بهداشتی گسترده‌تر کمک کند.

زباله جمع کن ها

در بسیاری از جوامع، افراد در جمع‌آوری و انتخاب زباله‌هایی که می‌توانند بازیافت شوند و ارزش فروش مجدد دارند، مشارکت دارند. همچنین ممکن است افراد دیگری نیز وجود داشته باشند که قبلاً در بازارهای بازیافت زباله موجود فعالیت داشته‌اند. شناسایی این افراد و مشارکت دادن آنها در هرگونه بحث و توسعه گزینه‌های بازیافت مهم خواهد بود. 

جمع‌آوری زباله در برخی کشورها فقط توسط گروه‌های خاصی در جامعه انجام می‌شود و احتمالاً بخشی از گروه‌های حاشیه‌ای هستند. بنابراین ممکن است لازم باشد با این گروه جداگانه مشورت شود تا اطمینان حاصل شود که صدای آنها شنیده می‌شود و در هر تصمیمی که گرفته می‌شود، نماینده دارند. مهم است که هرگونه جمع‌آوری زباله و جمع‌آوری زباله موجود محافظت شود و به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر هر سیستم مدیریت زباله جدید در نظر گرفته شود.

بازیافت

چه چیزهایی قابل بازیافت هستند؟ 

آنچه قابل بازیافت است به بازارهای بازیافت محلی بستگی دارد. بررسی بازارهای بازیافت محلی و بازیافت‌کنندگان تجاری باید انجام شود. این ممکن است در نتیجه وضعیت اضطراری تغییر کرده باشد. در بررسی بازارها، ممکن است لازم باشد مشخص شود که آیا بازارهای خاص منطقه‌ای هستند یا محلی، که در این صورت حمل و نقل و هزینه‌ها باید در نظر گرفته شوند. موادی که احتمالاً قابل بازیافت هستند عبارتند از: شیشه، کاغذ، پارچه، آجر، آلومینیوم، فولاد و انواع خاصی از پلاستیک، مانند کیسه‌های پلاستیکی و غیره.

برای تسهیل بازیافت، باید جداسازی زباله انجام شود. حداقل جداسازی باید به سه دسته تقسیم شود: مواد معدنی، مواد آلی و مواد غیرقابل بازیافت. سپس مواد معدنی را می‌توان بیشتر جدا کرد و به بازیافت‌کنندگان تجاری یا خریداران غیررسمی زباله فروخت. مواد آلی را می‌توان کمپوست کرد. زباله‌های باقیمانده که قابل بازیافت یا کمپوست نیستند، باید از طریق دفن زباله یا سوزاندن مدیریت شوند (به یادداشت خلاصه مرجع فنی (TBN 15) مراجعه کنید).

پردازش مواد قابل بازیافت قبل از فروش

ممکن است قبل از حمل و نقل یا فروش مواد قابل بازیافت، نوعی پردازش روی آنها لازم باشد. این می‌تواند شامل فعالیت‌های زیر باشد:

• خرد کردن: برای آلومینیوم، قوطی‌های فولادی و غیره
• خرد کردن: کاغذ، مقوا، لاستیک و غیره
• چسباندن مواد فیبری مانند پارچه، مقوا و غیره

بسته به امکانات و فناوری‌های موجود، همه یا برخی از این گزینه‌های پردازش قابل اجرا خواهند بود. پردازش مواد قابل بازیافت، چگالی مواد مورد استفاده را افزایش می‌دهد و آنها را برای حمل و نقل و فروش مجدد کارآمدتر و اقتصادی‌تر می‌کند.

کمپوست

چه چیزی را می توان کمپوست کرد؟

کمپوست‌سازی، تجزیه و تثبیت بیولوژیکی مواد آلی، مانند بقایای سبزیجات، در شرایط هوازی (در حضور اکسیژن) است. در شرایط صحیح رطوبت و هوادهی، گرمای بیولوژیکی تولید شده و کمپوست‌سازی انجام می‌شود. پس از دوره کمپوست‌سازی، یک دوره تثبیت انجام می‌شود تا محصول نهایی مناسب برای استفاده در زمین بدون اثرات نامطلوب زیست‌محیطی تولید شود.

هر ماده آلی می‌تواند به طور بالقوه کمپوست شود. با این حال، مواد چوبی مانند تراشه‌های چوب و کاغذ نسبت به مواد گوشتی مانند سبزیجات و پوست سبزیجات، زمان بسیار بیشتری برای کمپوست شدن نیاز دارند. با این حال، ایجاد تعادل مناسب بین مواد چوبی و مواد آلی گوشتی مفید خواهد بود. مواد چوبی، مانند تراشه‌های چوب، برای باز نگه داشتن ساختار کمپوست و اجازه ورود هوا، حفظ خاصیت هوازی فرآیند کمپوست، که باعث سرعت بخشیدن به فرآیند و به حداقل رساندن بوها می‌شود، مهم هستند. مواد آلی براق، ماده اصلی کمپوست شونده خواهند بود. از آنجایی که تراشه‌های چوب به سرعت کمپوست نمی‌شوند، می‌توان آنها را الک کرد و در صورت نیاز برای کمپوست‌سازی‌های بعدی دوباره استفاده کرد.

مواد مدفوعی را می‌توان کمپوست کرد، اما به دلیل خطرات سلامتی و ایمنی، حتی اگر این فرآیند به خوبی مدیریت شود، نباید در شرایط اضطراری یا پس از شرایط اضطراری این کار را انجام داد. حتی در شرایط کنترل‌شده، مواد مدفوعی باید از فرآیندهای کمپوست‌سازی حذف شوند.

انواع کمپوست سازی

سیستم‌های کمپوست‌سازی مختلفی وجود دارد که از کمپوست‌سازهای سطلی و ویندرو با فناوری نسبتاً پایین و هزینه کم گرفته تا توده‌های استاتیک هوادهی‌شده (ASP) با هزینه متوسط ​​و سیستم‌های راکتوری با فناوری بسیار بالا و هزینه بالا را شامل می‌شود.  

کمپوست‌سازهای سطلی –

سطل‌های کمپوست برای استفاده در سطح خانه یا اردوگاه جهت کمپوست کردن ضایعات سبزیجات آشپزخانه و قلمه‌های باغچه مناسب‌ترین هستند. همچنین ممکن است برای استفاده در محیط‌های کوچک اشتراکی، به عنوان مثال برای کمپوست کردن ضایعات سبزیجات آشپزخانه اشتراکی، مناسب باشند.

سطل کمپوست را می‌توان به صورت سفارشی خریداری کرد یا می‌توان آن را به راحتی با استفاده از یک سطل خانگی معمولی با سوراخ‌هایی در کناره‌ها ساخت تا هوا در کمپوست موجود گردش کند (شکل 1). یک ظرف کمپوست جعبه‌ای همچنین می‌تواند با استفاده از تخته‌های چوبی برای تشکیل یک ظرف جعبه‌ای تخته‌ای ساخته شود.

پوست سبزیجات و زباله‌های آشپزخانه به سطل کمپوست اضافه شده و برای "کمپوست شدن" رها می‌شوند. مواد چوبی و فیبری را می‌توان اضافه کرد که به حفظ جریان هوا در کمپوست کمک می‌کند، اما تجزیه این مواد زمان بیشتری طول می‌کشد. 

یکی از مشکلات اصلی سطل‌های کمپوست این است که مدت زمان قابل توجهی (تا یک سال) طول می‌کشد تا کمپوست‌سازی انجام شود. همچنین محدودیت در میزان هوای سیستم می‌تواند منجر به شرایط بی‌هوازی شود که می‌تواند بوهای بد ایجاد کند و مگس‌ها و حشرات موذی را جذب کند. مناسب‌ترین راه برای مقابله با این مشکل، زیر و رو کردن منظم کمپوست است - در ابتدا دو بار در هفته، اما اگر کمپوست‌سازی در حال خشک شدن است - کمتر. اگر کمپوست بدبو شد، - آن را بیشتر زیر و رو کنید. پوشاندن زباله‌های تازه با درب ممکن است عملی‌تر باشد، که این کار دسترسی حشرات موذی به کمپوست را کاهش می‌دهد و همچنین از ورود آب باران بیش از حد، به ویژه در آب و هوای گرمسیری، جلوگیری می‌کند. در یک محیط خشک، درب به جلوگیری از خشک شدن کمپوست کمک می‌کند.

در صورت امکان، سیستم کمپوست‌سازی دوگانه توصیه می‌شود. این سیستم شامل استفاده از دو سطل کمپوست است: یک سطل کمپوست که در حال استفاده است و با زباله‌های گیاهی جدید پر می‌شود؛ و سطل کمپوست دیگری که حاوی زباله‌های «کمپوست‌سازی» قدیمی‌تر است و دیگر به آن اضافه نمی‌شود. این سیستم این مزیت را دارد که سطل حاوی مواد کمپوست‌سازی را می‌توان چرخاند، بدون اینکه مواد کمپوست‌نشده جدید بیشتری اضافه شود و روند کلی کمپوست‌سازی را کند کند.

کمپوست سازی ویندرو (دسته ای) –

کمپوست‌سازی ویندرو یا دسته‌ای، یک گزینه کمپوست‌سازی با فناوری نسبتاً پایین و هزینه کم ارائه می‌دهد. با این حال، اگر کمپوست‌سازی ویندرو در مقیاس بزرگ انجام شود، می‌تواند نسبتاً به زمین زیادی نیاز داشته باشد.

معمولاً زباله‌های آلی با محتوای آب بالا (مثلاً زباله‌های گیاهی) با مواد خشک‌تری مانند کاه، تراشه‌های چوب و کمپوست رسیده بازیافتی مخلوط می‌شوند. انجام این کار باعث باز شدن کمپوست و تسهیل حرکت هوا می‌شود و امکان نگهداری کمپوست را در قالب‌های ذوزنقه‌ای یا مثلثی با ارتفاع حدود ۱.۵ متر (نه بیشتر از میانگین قد یک کارگر کمپوست‌ساز) فراهم می‌کند. 

شرایط هوازی با روشن کردن منظم حفظ می‌شود. هنگام برگرداندن مواد از قسمت‌های بیرونی توده، در صورت امکان باید هنگام بازسازی در مرکز توده قرار گیرد. تعداد دفعات برگرداندن به حفظ شرایط هوازی و میزان رطوبت توده بستگی دارد. به عنوان یک راهنمای اولیه، برگرداندن یک بار در روز یا یک روز در میان برای اکثر عملیات کمپوست‌سازی کافی است. با این حال، اگر کمپوست خیلی خشک شود، باید این مقدار کاهش یابد (اگر توده خیلی خشک شود، می‌توان در طول فرآیند برگرداندن آب نیز اضافه کرد). معمولاً پس از 30 روز کمپوست‌سازی، برگرداندن می‌تواند به یک بار در هفته کاهش یابد.  

شمع‌ها باید کوچک نگه داشته شوند تا بتوان با استفاده از بیل، خاکبرداری را انجام داد.  

کمپوست‌سازی ویندرو باید در دسته‌های متصل به هم انجام شود و دقت شود که دسته‌ها با هم مخلوط نشوند، زیرا این کار روند کلی کمپوست‌سازی را کند می‌کند.

معمولاً پس از کمپوست‌سازی، یک دوره رسیدن ضروری است (بسته به نوع کمپوست نهایی). کمپوست باید به مدت ۴ تا ۸ هفته انبار شود تا از پایداری کمپوست نهایی و عدم تخریب بیشتر آن پس از اضافه شدن به خاک اطمینان حاصل شود.

باید به سطحی که کمپوست روی آن انجام می‌شود توجه شود. در حالت ایده‌آل، کمپوست باید روی یک پایه بتنی و زهکش‌های قطع‌کننده در اطراف لبه‌ها انجام شود تا شیرابه/رواناب (ناشی از باران) جمع‌آوری شود تا از تخریب محیط زیست اطراف، آبراه‌ها و آب‌های زیرزمینی جلوگیری شود. شیرابه را می‌توان در طول فرآیند تبدیل به کمپوست جمع‌آوری و دوباره به آن اضافه کرد تا در صورت مشکل خشک شدن، رطوبت به توده اضافه شود.

سیستم توده استاتیک هوادهی شده (ASP) - کمپوست توده استاتیک هوازی نیاز به پمپاژ هوا به توده‌های کمپوست با استفاده از کمپرسورها و پمپ‌ها دارد. بعید است که این سیستم یک گزینه کوتاه مدت یا اضطراری باشد زیرا به سرمایه‌گذاری قابل توجه و انرژی مورد نیاز نیاز دارد.

سلامت و امنیت

همانند سایر مواد زائد، کارگران باید لباس‌های محافظ مناسب مانند دستکش، چکمه و روپوش ضد آب و بادوام داشته باشند. به ویژه هنگام جابجایی کمپوست باید از ماسک صورت استفاده شود تا از قرار گرفتن در معرض قارچ‌ها و سایر آئروسل‌های احتمالی جلوگیری شود. 

در فعالیت‌های بلند کردن اجسام باید دقت شود، ابزارهای مناسب فراهم شود و بارهایی که توسط افراد حمل می‌شود نباید از ۲۵ کیلوگرم تجاوز کند.

برای اطلاعات بیشتر در مورد سلامت و ایمنی، به سی‌دی سلامت عمومی آکسفام مراجعه کنید.

برای مطالعه بیشتر

• راهنمای مدیریت پسماند جامد، تهیه شده توسط گروه ویژه بهداشت، مارس ۲۰۰۶
• بهداشت اضطراری - ارزیابی و طراحی برنامه، نوشته پیتر هاروی، سهراب باقری و باب رید، WEDC، دانشگاه لافبورو، انگلستان، ۲۰۰۲

• یادداشت‌های سنتز WEDC در مورد مدیریت پسماند جامد:
  • وسایل نقلیه برای جمع آوری اولیه زباله های جامد
  • نقش سازمان‌های مردم‌نهاد (CBO) در مدیریت پسماندهای جامد
  • تشخیص معیشت از زباله‌های شهری
  • مسائل جنسیتی در مدیریت پسماندهای شهری

پشتیبانی بیشتر / مشاوره تخصصی

بازیابی ضایعات ناشی از بلایای طبیعی (DWR)

وب‌سایت: www.disasterwaste.org

مارتین بیرگارد

martin@disasterwaste.org

تلفن: + 44 7971 49 29 57

هلن میکینگز

helenmeekings@yahoo.com

تلفن: + 44 7919 447737