Pengenalan

Pada kemuncak tindak balas kecemasan, Oxfam GB telah membantu 149,613 orang1 ^dengan promosi air, sanitasi dan kebersihan di lebih 46 tapak di kawasan Port-au-Prince. 18 Kem mempunyai populasi lebih daripada 1,000 orang, manakala kem terbesar, Padang Golf Petionville, mempunyai populasi lebih daripada 50,000 orang. Tapak terkecil, Santo 14-B mempunyai populasi seramai 482 orang.

Lokasi	#Projek Laman	Berdekatan NCER
Delmas	14	67,425
persimpangan	14	38,718
Carrefour Feuilles	5	7,950
Croix de Bouquet	11	26,320
karang	2	9,200

Banyak kawasan, seperti Carrefour Feuilles, Carrefour dan Delmas, kekurangan sebarang proses perancangan bandar formal dan mempunyai kepadatan penduduk yang tinggi. Akses, terutamanya untuk kenderaan adalah lemah, disebabkan oleh laluan yang sempit. Kebanyakan kawasan yang paling teruk terjejas juga terletak di lereng curam, dilintasi oleh gaung curam, satu-satunya cara saliran semula jadi. Oleh itu, gaung berfungsi sebagai pelepasan untuk air sisa (semua jenis), dan untuk melupuskan sisa pepejal. Sebelum gempa bumi, kawasan tersebut sangat kekurangan perkhidmatan asas; bekalan air, pelupusan najis, pengurusan sisa, saliran dan kemudahan penjagaan kesihatan.

Respons WASH Oxfam

Aktiviti WASH utama yang dijalankan dalam tindak balas gempa bumi di Port-au-Prince termasuk:

•  Pengangkutan & pengedaran air
• Pemulihan sistem air & pengurusan komuniti
•  Sanitasi di tapak dan pengurusan najis
• Pengumpulan & penyingkiran sisa
• Pengumpulan, penyingkiran dan pemprosesan serpihan
• Mobilisasi komuniti
• Promosi kebersihan & Pengagihan NFI
• Sokongan institusi kepada sektor WASH

Ini telah dicapai melalui pelbagai pendekatan, termasuk pelaksanaan langsung melalui pasukan Oxfam, bekerjasama melalui rakan kongsi (kedua-dua INGO dan NGO kebangsaan), dan melalui sokongan langsung kepada institusi WASH kebangsaan dan Kluster WASH.

Oxfam telah mewujudkan beberapa hubungan inovatif dengan beberapa INGO termasuk:

1. Pemulihan Sisa Bencana (DWR)
2. Mata Pencaharian Bersepadu Organik Lestari (SOIL)
3. Hidrokonseil
4. GRET

Kerjasama dengan Kerajaan, pihak perbandaran dan pihak kebangsaan yang lain juga kukuh, terutamanya melalui penyertaan dalam Kluster WASH di peringkat kebangsaan dan perbandaran. Oxfam juga telah menyokong kerajaan untuk membangunkan dasar pengurusan sisa kebangsaan. Sokongan langsung telah diberikan kepada:

1. DINEPA (Direction National de Eau Potable et Assainissement)
2. Kementerian Kerja Raya & Telekomunikasi
3. CTE Port-au-Prince (dahulunya CAMEP)
4. SMCRS
5. Universiti Quisqueya

Satu lagi komponen penting dalam respons Oxfam WASH adalah menggerakkan komuniti dan menyediakan sokongan kepada komuniti untuk menguruskan perkhidmatan WASH mereka sendiri. Oxfam telah bekerjasama dengan rakan kongsi tempatan sedia ada termasuk PEJEFE, Friendship, APROSIFA, CRAD, COSPAM dan MJS di kawasan Carrefour Feuilles di Bandar.

Melaksanakan Aktiviti WASH dalam konteks bandar

Pada awalnya, Cash-for-Work telah digunakan secara meluas di kem-kem yang mempunyai lebih 800 keluarga. Objektif utama mata pencarian adalah untuk menyuntik wang tunai dengan cepat ke dalam ekonomi tempatan, manakala objektif kedua adalah untuk membersihkan persekitaran kem. Mempunyai dua objektif yang berbeza mengurangkan impak keseluruhan aktiviti.

Buruh Harian Sambil Bekerja atau Buruh Kasual?

CFW ialah alat sara hidup yang direka untuk menyediakan wang tunai kepada kumpulan tertentu dengan cepat, tetapi tidak semestinya untuk melaksanakan tugas yang ditetapkan.

Buruh Harian digunakan oleh organisasi untuk melaksanakan tugas tertentu, sambil menyediakan sejumlah wang tunai kepada beberapa ahli komuniti yang terpilih.

Dari perspektif WASH, pembersihan kem paling baik dicapai melalui penggunaan buruh harian di bawah pengurusan Pasukan WASH dan bukannya melalui aktiviti CFW semata-mata. Di Haiti, sering terdapat kekeliruan tentang kedua-duanya, mengakibatkan banyak organisasi hanya mencapai sebahagian hasil dengan kempen pembersihan.

1. Mobilisasi Komuniti

Beberapa mekanisme telah digunakan untuk membina hubungan kerja yang kukuh dengan komuniti kem yang terjejas, termasuk:

•  Jawatankuasa Pengurusan Kem
• Penggerak Komuniti PH
• Sukarelawan PH Komuniti
• Pendidik Rakan Sebaya

Titik permulaan bagi kerja Oxfam di kem-kem tersebut ialah jawatankuasa pengurusan kem. Jawatankuasa-jawatankuasa bertanggungjawab mengenal pasti bakal Penggerak Komuniti, dan kemudian membantu menubuhkan struktur PHP. Penggerak Komuniti dilantik daripada penduduk kem, berdasarkan kriteria pemilihan yang jelas dan temu duga pemilihan yang teliti. Ketua Pegawai Eksekutif dibayar kepada kakitangan Oxfam, yang diambil bekerja pada nisbah seorang bagi setiap 1,000 orang, dengan pembahagian yang sama rata antara lelaki dan wanita. Sekumpulan sepuluh sukarelawan kemudiannya dipilih untuk bekerja secara langsung dengan setiap Ketua Pegawai Eksekutif. Untuk menambah struktur ini, Pendidik Rakan Sebaya dipilih untuk mewakili kumpulan tertentu, seperti ibu, orang kurang upaya, kanak-kanak dan lelaki.

Pendekatan PHP

Pendekatan utama terhadap PHP di kem-kem tersebut terdiri daripada:

1. Latihan untuk Sukarelawan Ketua Pegawai Eksekutif & Sukarelawan PH dalam pendekatan penyertaan
2. Lawatan sokongan isi rumah (1 Sukarelawan PH bagi setiap 20 keluarga)
3. Kempen tematik bulanan (contohnya mencuci tangan, malaria, dll.)
4. Pemantauan aktiviti PH
5. Menubuhkan & menyokong Jawatankuasa Air

Latihan telah dijalankan di kem, atau berdekatan dengan komuniti sekitar. Menentukan pendekatan PHP yang paling sesuai untuk kem tertentu bergantung pada saiz kem, lokasi kem (bandar berkepadatan tinggi vs pinggir bandar), dan jangkaan komuniti. Menentukan cara yang paling sesuai untuk ke hadapan memerlukan dialog dan analisis dengan komuniti itu sendiri. Peluang untuk membina struktur komuniti sedia ada dan organisasi masyarakat sivil juga harus dimanfaatkan.

Promosi Kebersihan

Pasukan PHP menggunakan beberapa teknik untuk menggalakkan kebersihan yang lebih baik di kem, termasuk:  

• Poster & Risalah 
• Kempen 
• Lawatan isi rumah 
• kelab 
• NFI
• Kemudahan mencuci tangan bersama

Kemudahan Mencuci Tangan Komuniti

Satu masalah utama dengan kemudahan mencuci tangan bersama adalah kekurangan susulan komuniti untuk memastikan stesen sentiasa penuh. Terdapat juga kecurian dan/atau vandalisme unit, disebabkan oleh kekurangan air. Ini terutamanya benar apabila sistem penuaian air hujan disediakan untuk tujuan pengisian. Disebabkan oleh kelewatan dalam pelaksanaan, kebanyakan yang kemudian hanya siap apabila musim kemarau bermula.

Bekerja dengan Kanak-kanak di Sekolah

“Layang-layang buatan tangan sangat popular dalam kalangan kanak-kanak Haiti”. Kakitangan PHP di Carrefour memerhatikan perkara ini di kem-kem tersebut. Mereka bekerjasama dengan penggerak komuniti tempatan untuk menyediakan bahan untuk kanak-kanak membuat layang-layang dengan mesej kebersihan, sebagai sebahagian daripada aktiviti kesihatan kanak-kanak.

Contoh lain termasuk kerja yang dilakukan di Padang Golf, di mana seniman tempatan bekerja dengan kanak-kanak di dalam khemah khusus, untuk membuat mainan secara khusus daripada produk sisa kitar semula.

 Pengagihan NFI

Pengagihan NFI merupakan komponen utama respons Oxfam di kawasan Delmas & Carrefour. Dua pendekatan utama digunakan untuk mengenal pasti dan menyasarkan keperluan NFI:

1. Pengagihan kit kebersihan ringkas secara menyeluruh di kem-kem tertentu pada awal tindak balas.
2. Penggunaan sistem baucar NFI berdasarkan penggunaan kedai-kedai tempatan yang terletak berdekatan dengan kem.

Penggunaan pengagihan menyeluruh dirasakan amat sesuai pada awal respons. Ini bukan sahaja memenuhi keperluan NFI segera, tetapi juga menyediakan ruang untuk mengenal pasti: keperluan NFI khusus, kumpulan terdedah dan pembekal tempatan (kedai), jika merancang sistem baucar. Walau bagaimanapun, pengagihan menyeluruh mungkin lebih berisiko keselamatan.

Sistem baucar lebih fleksibel; ia mengurangkan risiko keselamatan yang berkaitan dengan pengagihan besar-besaran di kawasan bandar berkepadatan tinggi, dan membolehkan penerima manfaat lebih banyak pilihan dalam memenuhi keperluan kebersihan diri mereka. Ia menghapuskan keperluan Oxfam untuk; membeli, membungkus, menyimpan dan mengedarkan barangan NFI.

2. Kebersihan

Cabaran utama bagi pasukan Oxfam adalah pembuangan najis dan amalan pengurusan sisa pepejal yang lemah. Di Haiti, sebelum gempa bumi, hanya 29% penduduk bandar menggunakan sanitasi yang lebih baik (JMP 2008), dengan pembuangan air besar secara terbuka dan tandas terbang adalah perkara biasa di kawasan bandar yang berkepadatan tinggi. Perkhidmatan pengumpulan sisa dan saliran hampir tidak wujud di banyak kawasan di bandar.

Pengumpulan & Pelupusan Kumbahan

Tandas/Parit Keluarga Komunal & Kongsi merupakan penyelesaian teknikal yang paling biasa digunakan oleh Oxfam semasa program kecemasan. Pilihan dipilih berdasarkan ciri-ciri tapak, ketersediaan ruang dan kebenaran untuk memasang tandas oleh pemilik tanah. Dalam kebanyakan kes, pemilik tanah enggan membenarkan tandas dipasang di tanah mereka. Tandas dipasang secara berperingkat:

•   Fasa I – Tandas kecemasan menggunakan papak jongkok dan struktur atas kepingan plastik.
•   Fasa II – Tandas parit yang stabil, papak jongkok dan struktur atas kecemasan yang tegar
•   Fasa III – Lubang berlapik, isipadu tinggi, tempat duduk atau papak jongkok dan struktur atas papan lapis.

Butiran lanjut tentang pendekatan "berfasa" boleh didapati dalam kotak teks kajian kes Padang Golf Petionville.

Tandas Kimia, yang disewa daripada syarikat swasta, telah digunakan di beberapa kem pada awal kecemasan. Walau bagaimanapun, memandangkan saiz kapasiti penyimpanan yang terhad dan kos penyelenggaraan yang tinggi (melebihi $20/hari) untuk pengosongan/pembersihan, penggunaannya dengan cepat dihentikan.

Kemudian, unit Portaloo baharu yang tidak digunakan telah digunakan sebagai pancuran mandian di Corail. Tangki tandas telah dialih keluar, dan struktur atas telah dipasang pada asas konkrit untuk menjadi kubikel pancuran mandian.

Rakan kongsi Oxfam, SOIL, turut menukar unit-unit tersebut menjadi tandas pengkomposan kering, dengan menggantikan tangki tandas dengan baldi dan tempat duduk pengalihan air kencing.

Unit tandas tinggi yang dipasang di atas tangki air plastik telah digunakan di tapak di mana: ruang terhad, mustahil untuk menggali, atau pemilik tanah enggan membenarkan untuk menggali. Unit tandas tinggi memerlukan pembersihan enap cemar secara berkala menggunakan tangki vakum. Oxfam mempunyai kos O&M yang lebih rendah berbanding organisasi lain yang memilih Portaloos. Konfigurasi terbaik adalah mempunyai 3 atau 4 kubikel yang dilepaskan ke dalam satu tangki "air" yang lebih besar.

Beg Poo, termasuk PeePoo, beg plastik terbiodegradasi dan mudah telah diuji di dua kem di mana mustahil untuk memasang tandas dengan cepat. Walaupun terdapat batasan, ia telah dibina berdasarkan amalan sedia ada orang ramai. Warga emas, kurang upaya fizikal dan wanita amat menghargai beg PeePoo, kerana beg ini boleh digunakan pada waktu malam di dalam khemah mereka. Penggunaan sistem pengumpulan beg yang teratur juga menghalang "beg" daripada dibuang sewenang-wenangnya ke dalam saluran saliran dan gaung.

Beg peepoo amat disukai kerana keupayaannya untuk mengurangkan bau, terutamanya apabila digunakan di dalam khemah. Malangnya, selepas percubaan awal, penggunaan beg telah dihentikan dan peluang untuk menyediakan pilihan tandas malam yang "selamat" kepada individu yang terdedah telah hilang.

Butiran lanjut tentang pengalaman Poo Bag boleh didapati dalam Nota Taklimat Teknikal yang berasingan: Oxfam TBN #19

UD Toilets, rakan kongsi Oxfam, SOIL, telah menjalankan projek rintis tandas UD di 32 tapak, dengan 194 unit telah dipasang. Dua tapak pengkomposan komuniti juga telah ditubuhkan. Projek rintis ini berjalan lancar kerana motivasi tinggi rakan kongsi dan kerja mobilisasi komuniti. Selepas 12 bulan, banyak unit masih beroperasi. Petugas tandas bergaji, dengan kadar buruh harian, merupakan salah satu faktor yang memastikan kepuasan pengguna yang tinggi dengan unit tersebut.

Butiran lanjut tentang tandas SOIL boleh didapati di bahagian perkongsian.

Pengurusan Tandas

Tiga model pengurusan utama telah digunakan untuk kemudahan sanitasi yang dilaksanakan oleh Oxfam:

•  Tandas komunal, diselenggara oleh sukarelawan
• Tandas umum, diselenggara oleh petugas berbayar
• Tandas keluarga bersama, diselenggara oleh 4 – 5 keluarga secara sukarela

Pada mulanya, model pengurusan terbaik adalah dengan membayar petugas tandas menggunakan kadar buruh harian. Penggunaan CFW didapati kurang berjaya. Oxfam juga menyediakan bahan pembersih secara berkala untuk memastikan kebersihan & kesucian yang baik.

Pada peringkat kemudian, bagi membangunkan pemilikan yang lebih kukuh, model pengurusan tandas keluarga bersama telah diperkenalkan. Keluarga-keluarga dibekalkan dengan mangga dan anak kunci, berserta bahan pembersihan yang diperlukan. Walau bagaimanapun, keputusannya bercampur-campur, bergantung pada keseragaman komuniti yang terlibat.

Pengurusan Perkumuhan & Pengosongan Enapcemar

Oxfam memperoleh dua trak sedut vakum untuk membantu pengurusan enap cemar najis di Haiti, dan trak-trak tersebut didermakan kepada DINEPA. Oxfam juga telah mengupah DWR mereka untuk membantu DINEPA menubuhkan unit pengurusan Armada Trak Vakum. Projek itu kemudiannya diserahkan kepada OPS PBB. Satu kekangan dengan aktiviti ini ialah kelewatan yang sangat lama yang dialami dengan kastam untuk pelepasan kenderaan, yang telah banyak menghalang pelaksanaan Projek Pengurusan Armada.

Beberapa pam enap cemar yang dikendalikan dengan tangan juga telah dibeli untuk membantu dalam penyahkuman lubang tandas. Pam tersebut telah diuji di Padang Golf, tetapi didapati tidak berkesan disebabkan oleh jumlah sisa pepejal yang tinggi yang dibuang ke dalam lubang tersebut. Sisa tersebut berkesan menyekat diafragma pam; akibatnya, Oxfam menggunakan "Bayacoo" untuk penyahkuman secara manual.

Pelupusan Akhir

Pelupusan akhir najis terbukti sebagai salah satu isu paling kontroversi di Haiti, kerana hanya satu tapak pelupusan sampah utama (Truitier) yang wujud. Tapak ini tidak sesuai untuk alam sekitar dan diuruskan dengan buruk. Walau bagaimanapun, organisasi terpaksa membuang enap cemar najis di Truitier kerana tiada alternatif yang berdaya maju. Setahun selepas itu, walaupun terdapat lobi yang kuat daripada komuniti antarabangsa, tiada kemudahan alternatif telah diwujudkan kerana kekurangan tanah. Ketiadaan tindakan oleh agensi juga merupakan satu faktor.

3. air

Semasa tindak balas, sebahagian besar air yang dibekalkan ke tapak yang disokong Oxfam dihantar melalui tangki air. Sumber lain termasuk rangkaian CAMEP, penjual air (kiosk) dan pam tangan. Penuaian air hujan dan pengumpulan air permukaan adalah minimum. Akses tapak dan jarak dekat dengan infrastruktur sedia ada merupakan faktor penentu dalam memilih cara penghantaran air.

Oxfam telah menjalankan dua tinjauan pengguna air di Haiti, satu mengkaji amalan penggunaan air di kem, dan satu lagi mengkaji pasaran air. Walaupun tinjauan penggunaan air digunakan untuk mengenal pasti strategi keluar kem, tinjauan pasaran air tidak digunakan secara meluas dalam Oxfam. Tinjauan pasaran air terbukti popular di kalangan DINEPA dan agensi lain.

Kios air dan bekalan air bandar

CAMEP bertanggungjawab untuk bekalan air bandar di Port-au-Prince. Walaupun secara teorinya banyak kawasan diliputi oleh rangkaian; perkhidmatan tidak tetap; dan tekanan air sangat rendah. Air dikomersialkan melalui kios air, yang diuruskan oleh jawatankuasa atau persatuan air sedia ada, yang membeli air pukal daripada CAMEP. Ini kemudiannya dijual kepada orang awam dengan baldi.

Sebagai sebahagian daripada strategi keluar untuk bekalan air di kem, Oxfam telah membantu jawatankuasa sedia ada sama ada untuk memulihkan kios sedia ada atau membina kios baharu. Memandangkan perkhidmatan yang tidak teratur dan tekanan rangkaian yang rendah di beberapa kawasan projek, saluran cawangan baharu telah dibincangkan & direka bentuk dengan jurutera CAMEP, dengan kerja-kerja dijalankan oleh kontraktor.

Rangkaian bekalan air bandar yang tidak mencukupi

Di sesetengah kawasan, kerjasama dengan CAMEP tidak membuahkan hasil yang baik, kerana penyelesaian teknikal daripada rangkaian tidak dapat dilakukan. Malangnya, batasan teknikal kerjasama dengan CAMEP telah ditemui lewat pada hari tersebut. Dalam kes sedemikian, Oxfam berunding dengan komuniti untuk menubuhkan jawatankuasa air dan membeli air pukal daripada pengendali tangki air swasta. Disebabkan permulaan yang lewat, terdapat masa yang terhad untuk mewujudkan jawatankuasa air, melatih mereka dan menyerahkan tanggungjawab.

Kualiti air

Satu projek kualiti air yang berasingan telah ditubuhkan dengan Universiti Quisqueya dan DINEPA. Oxfam menyediakan sumber untuk memulihkan makmal kualiti air di Universiti. Sumber juga disediakan untuk menggaji

28 pelajar akan mengambil sampel air setiap hari dari kem yang disokong Oxfam untuk tempoh 6 bulan. Walau bagaimanapun, disebabkan oleh perkongsian maklumat yang lemah dan penyelarasan yang lemah, pasukan lapangan Oxfam & DINEPA tidak menyedari perkhidmatan yang ditawarkan oleh universiti.

Mengarusperdanakan Akauntabiliti WASH

Akauntabiliti di Haiti tertumpu pada 3 dimensi utama: penyertaan; ketelusan dan maklum balas. Di peringkat kebangsaan, terdapat seorang penasihat akauntabiliti dan 4 pegawai lapangan (Delmas, Croix de Bouquets, Carrefour & Carrefour Feuilles). Pegawai lapangan juga melihat isu jantina dan perlindungan, dan sedia untuk menyokong pasukan lapangan. Pasukan lapangan bertanggungjawab untuk memasukkan akauntabiliti dalam cara kerja mereka. Aktiviti utama termasuk:

• Lawatan sokongan Pegawai Lapangan ke kem (pemerhatian)
• Perbincangan Kumpulan Fokus dengan komuniti
• Papan maklumat dengan nombor bebas tol 400

Aspek teknikal nombor bebas tol “400” mengambil masa 2 minggu untuk disediakan. Seorang Pembantu Akauntabiliti, yang menerima lebih 100 panggilan secara purata setiap minggu, menguruskan panggilan tersebut. Panggilan bercampur-campur, termasuk: permintaan maklumat, maklum balas positif mengenai aktiviti Oxfam, aduan tentang perkhidmatan Oxfam dan aduan tentang tingkah laku kakitangan. Mekanisme aduan juga telah disediakan dan maklum balas telah diberikan kepada pengadu.

Kesukaran termasuk; tahap pengetahuan akauntabiliti sedia ada dalam kalangan kakitangan, terutamanya di peringkat lapangan. Latihan akauntabiliti terbukti sukar disebabkan oleh pertumbuhan eksponen program pada awal program. Kekurangan rangka kerja di peringkat pengurusan kanan juga memperlahankan penyerapan dalam program. Lawatan sokongan Pegawai Lapangan kadangkala dianggap sebagai "pengawasan", bukannya peluang untuk meningkatkan penyertaan dan menggalakkan maklum balas daripada komuniti sasaran.

Papan Tanda # 400

Papan tanda, dengan butiran Nombor Bebas Tol 400, telah dipasang di 47 lokasi yang disokong oleh Oxfam.

Réunion de Feedback Communautaire

Di Corail, pasukan PH juga mengadakan mesyuarat komuniti dua kali sebulan di setiap sektor kem sebagai cara untuk mendapatkan maklum balas mengenai isu akauntabiliti.

Isu Perlindungan

Tindak balas gempa bumi berlaku dalam konteks "ketidakamanan", dan dalam budaya di mana keganasan seksual adalah perkara biasa. Secara amnya, terdapat sedikit maklumat rasmi yang tersedia tentang hak asasi manusia, dan sumber yang tersedia adalah terhad berhubung dengan magnitud tindak balas. Isu-isu utama yang dikenal pasti berkaitan dengan perlindungan adalah:

• Kemungkinan eksploitasi & penyalahgunaan kuasa oleh jawatankuasa kem
• Keganasan seksual, terutamanya di kemudahan Oxfam
• Pengusiran paksa (pemilik tanah persendirian)

Kebimbangan utama Oxfam adalah risiko eksploitasi dan penyalahgunaan kuasa oleh Jawatankuasa Kem. Jawatankuasa sering "dilantik sendiri", dan kakitangan PH Oxfam mempunyai sedikit atau tiada kawalan ke atasnya. Pasukan Oxfam menilai kemungkinan risiko eksploitasi, dan mengurangkan risiko tersebut dengan sewajarnya.

Kekangan utama adalah pengetahuan sedia ada pasukan mengenai isu perlindungan. Pasukan pengarusperdanaan juga mengumpulkan maklum balas mengenai isu perlindungan melalui sesi maklum balas komuniti.

Maklum Balas Komuniti

FGD telah dijalankan secara berkala di beberapa kem. Walaupun tiada kes eksploitasi atau penderaan dikesan secara langsung berkaitan dengan kemudahan Oxfam, terdapat banyak laporan tentang Jawatankuasa yang menyalahgunakan kuasa mereka. Pemilihan peserta CFW dan buruh harian amat bermasalah. Akibatnya, pelbagai strategi telah digunakan oleh Oxfam untuk mengurangkan risiko, termasuk penggunaan "Loteri".

Lampu Jalan Suria

Oxfam melobi untuk memasukkan pencahayaan yang lebih baik di atau berhampiran kemudahan WASH melalui Kluster Perlindungan. Hasilnya, beberapa lampu jalan solar telah dipasang oleh ESF (Electricité Sans Frontières) dan UNFPA, untuk meningkatkan keselamatan pengguna, khususnya wanita dan kanak-kanak. Sedikit yang diketahui tentang kesan penyediaan pencahayaan sedemikian.

Isu Jantina dan Kepelbagaian

Isu-isu utama yang diketengahkan kepada pasukan pengarusperdanaan dalam sesi FGD dengan wanita termasuk kebimbangan tentang.

Penggunaan papak jongkok, kerana wanita merasakan "udara panas" dari lubang itu akan menyebabkan mereka dijangkiti penyakit.

Isu keselamatan berkaitan dengan penempatan kemudahan sanitasi dan penggunaan kemudahan tersebut pada waktu malam.

Walaupun wanita dilibatkan dalam banyak sesi maklum balas komuniti, terdapat sedikit bukti bahawa perundingan tersebut telah menyebabkan wanita dilibatkan dalam proses membuat keputusan tentang lokasi kemudahan sanitasi dan reka bentuk muktamadnya.

Akses untuk Orang Kurang Upaya

Sebilangan besar orang di Haiti mengalami kecacatan fizikal akibat gempa bumi tersebut. Dalam Fasa I intervensi tersebut, tandas telah disediakan untuk orang kurang upaya, sebagai sebahagian daripada kerja yang dilakukan berkaitan penggunaan beg najis.

Dalam Fasa III, pasukan PH mereka bentuk kemudahan sanitasi dengan akses yang lebih baik untuk pengguna kerusi roda.

Integrasi WASH & Sara Hidup

Terdapat sedikit peluang untuk integrasi langsung antara pasukan Oxfam PH dan EFSL. Secara amnya, aktiviti WASH dijalankan di dalam kem dan kebanyakan aktiviti mata pencarian dijalankan di luar kem di kawasan kejiranan bersebelahan.

Contoh aktiviti PH dan EFSL bersepadu termasuk:

• Kebersihan dan mencuci tangan serta penyepaduan yang berjaya ke dalam projek kantin komuniti.
• Kajian Pasar Air yang dijalankan oleh pasukan mata pencarian.

Beberapa geran perniagaan kecil juga diberikan kepada penduduk kem untuk memulakan semula perniagaan, termasuk kontraktor kejuruteraan awam dan perniagaan paip. Jika boleh, penduduk kem dengan kemahiran yang diperlukan telah diintegrasikan ke dalam projek infrastruktur di dalam kem mereka melalui proses tender yang kompetitif.

Penyelarasan dengan Struktur Negara

Rakan kongsi utama Kerajaan di Haiti ialah DINEPA, yang dianggap sebagai rakan kongsi proaktif dan mempunyai sumber yang mencukupi. DINEPA juga menerajui Kluster WASH dan menganjurkan Pengurusan Maklumat Kluster. Ini dianggap sebagai kelebihan yang kukuh dalam merancang tindak balas.

Kluster WASH

Oxfam telah menjadi peserta aktif dalam Kluster WASH Kebangsaan sejak penubuhannya pada Januari 2010. Oxfam juga merupakan ahli Kumpulan Penasihat Strategik (SAG). Oxfam juga berperanan penting dalam menubuhkan Kluster WASH Perbandaran (Bayi) sejak awal.

Kluster WASH Perbandaran (Bayi)

Pada asalnya merupakan inisiatif Oxfam di Carrefour, ini kemudiannya diguna pakai secara lebih meluas oleh DINEPA & UNICEF. Kakitangan Oxfam mengenal pasti beberapa kelebihan penyelarasan perbandaran, termasuk; perbincangan yang berlangsung di peringkat tempatan; zon intervensi yang dikenal pasti dengan pelakon lain; pihak berkuasa tempatan yang hadir (DPC – pejabat Datuk Bandar); pelakon masyarakat sivil yang hadir; dan mesyuarat dalam bahasa Perancis/Creole. DINEPA juga melantik kakitangan WASH tempatan untuk menyokong perbandaran. Pasukan Oxfam mendapati rakan sejawat ini berguna, walaupun mereka tidak digunakan sepenuhnya oleh struktur penyelarasan.

Kesukaran yang dihadapi termasuk: penyertaan daripada pegawai tempatan yang berhenti selepas beberapa ketika, kekurangan struktur mesyuarat dan kekurangan hala tuju strategik. Selain itu, perbincangan Kluster WASH Kebangsaan tidak sampai ke peringkat perbandaran.

Pengaturcaraan WASH melalui Rakan Kongsi

Pemulihan Sisa Bencana (DWR)

DWR ialah sebuah NGO yang berpangkalan di UK yang pakar dalam pengurusan sisa pepejal (sampah, serpihan, kitar semula, dll.) dalam suasana bencana. DWR telah bekerjasama secara global dengan Oxfam sejak tahun 2005. Bidang intervensi utama DWR di Haiti termasuk:

1. Perkhidmatan pengurusan sisa untuk 50,000 orang di Padang Golf Petionville, dan 2 kem utama di Carrefour. Mereka juga menubuhkan skim pengurusan sisa komuniti di Carrefour Feuilles.
2. Sokongan institusi kepada DINEPA, termasuk membantu membangunkan dasar WM kebangsaan dan menyokong permulaan struktur pengurusan armada untuk trak pengosongan enap cemar.
3. Pengumpulan dan rawatan serpihan gempa bumi di Carrefour Feuilles bagi menyokong mata pencarian dan aktiviti tempat perlindungan.
4. Pembersihan saluran saliran di Cité Soleil sebagai cara untuk mengurangkan kerentanan daripada banjir pada permulaan musim taufan.

DWR membawakan set kemahiran WM khusus kepada program bandar (iaitu peranan pengurus armada pengosongan enap cemar), yang mungkin tidak tersedia dalam Oxfam.

Secara keseluruhannya, perkongsian ini berjalan dengan baik, walaupun terdapat peluang untuk kerjasama di peringkat lapangan yang lebih erat, terutamanya dalam mobilisasi & pengarusperdanaan komuniti. Lebih banyak komitmen daripada kedua-dua pihak juga diperlukan untuk memastikan aktiviti seperti pembersihan saluran saliran lebih mampan dalam jangka masa panjang.

Hidrokonseil

Hydroconseil ialah sebuah firma kejuruteraan yang berpangkalan di Perancis yang mengkhusus dalam program air dan sanitasi untuk penduduk berpendapatan rendah, serta pengurusan perkhidmatan awam. Hydroconseil mempunyai pengalaman yang luas di Haiti dalam usaha pembaharuan sektor WASH. Bidang intervensi utama Hydroconseil dalam tindak balas gempa bumi Haiti bersama Oxfam ialah kajian kejuruteraan untuk peluasan rangkaian bekalan air di Croix-de-Bouquet.

Tugasan yang diberikan kepada Hydroconseil dianggap berada dalam lingkungan kecekapan mereka. Hydroconseil membawakan satu set kemahiran khusus mengenai isu bekalan dan pengurusan air bandar. Mereka juga membawakan pengetahuan tentang institusi utama Haiti yang terlibat (DINEPA & Perbandaran).

Secara keseluruhannya, hubungan ini tidak dioptimumkan sepenuhnya di Haiti, tetapi terdapat potensi untuk membangunkan perkongsian ini dalam kecemasan masa hadapan, terutamanya dalam konteks bandar.

GRET

GRET ialah sebuah NGO yang berpangkalan di Perancis yang mengkhusus dalam pengurusan air komuniti. GRET mempunyai lebih 15 tahun pengalaman bekerja di Port-au-Prince dengan CAMEP dalam sistem pengurusan untuk pengguna bandar/per-bandar berpendapatan rendah. Interaksi utama antara GRET dan Oxfam untuk tindak balas gempa bumi termasuk:

1. Membina struktur pengurusan air sedia ada melalui NGO berasaskan komuniti tempatan
2. Mengarusperdanakan aktiviti promosi kebersihan ke dalam cara kerja NGO berasaskan komuniti

Pemulihan & penambahbaikan kios air di beberapa bahagian bandar yang terjejas akibat gempa bumi, dengan tujuan untuk membangunkan penyelesaian jangka panjang kepada bekalan air komuniti di sekitar kem bandar/pinggiran bandar.

Kehidupan Bersepadu Organik Lestari (SOIL) SOIL ialah sebuah NGO yang berpangkalan di AS yang mengkhusus dalam sanitasi ekologi berasaskan komuniti. SOIL telah bekerjasama dengan Oxfam di Haiti (Cap Haitian) sejak tahun 2008. Intervensi utama SOIL dalam tindak balas gempa bumi termasuk:

1. Pembinaan 194 tandas UD komunal yang ditinggikan (atau separa dikebumikan) di 32 tapak.
2. Penyediaan sanitasi komunal terurus untuk 22,000 orang di 32 lokasi (8 sekolah & 24 kem), pada kemuncak tindak balas.
3. Penciptaan tapak untuk pengkomposan sisa manusia dan penyediaan sistem pengumpulan sisa manusia.
4. Penyelarasan dengan rakan kongsi DINEPA dan WASH Cluster mengenai isu pengurusan najis.

Tugas-tugas yang diwakilkan kepada SOIL dianggap berada dalam lingkungan kompetensi mereka. SOIL membawakan set kemahiran khusus yang berkaitan dengan sanitasi ekologi (mobilisasi komuniti dan kejuruteraan) dalam konteks bandar/peri-bandar, yang tidak lazim dalam Oxfam.

Secara keseluruhannya, perkongsian ini berjalan dengan baik, walaupun lebih banyak perhatian diperlukan tentang bagaimana tandas UD dapat dijadikan lebih mampan untuk jangka masa panjang. Analisis kos manfaat yang mudah untuk menghasilkan dan menjual kompos kepada bakal pengguna, dan strategi untuk membangunkan pasaran kompos akan menjadi elemen penting untuk intervensi masa depan di mana tandas UD akan digunakan.

Piawaian dan Petunjuk WASH?

Pada awal respons, ramai kakitangan PH memberi tumpuan kepada penunjuk 15 l/p/h untuk penghantaran air di kem. Secara keseluruhan, pengalaman di Golf menunjukkan bahawa penunjuk proksi, seperti masa beratur di tempat air, adalah lebih sesuai, terutamanya apabila terdapat pelbagai sumber air di kawasan bandar. Akhir sekali, hanya 7 l/p/h yang sebenarnya dihantar di Golf di tempat paip. Masa beratur diperhatikan pendek dan FGD dengan komuniti tidak mendedahkan kebimbangan tentang kekurangan air.

Pada awal respons, DINEPA dan kluster WASH telah menghasilkan satu set piawaian minimum untuk respons di Port-au-Prince. Walaupun piawaian minimum ini dirasakan berguna, terutamanya untuk organisasi yang lebih kecil dan kurang berpengalaman, ia adalah berdasarkan penunjuk kuantitatif (cth. 1 tandas bagi setiap 100 orang). Pilihan lain, terutamanya berdasarkan penunjuk kualitatif atau proksi, adalah lebih berguna (cth. masa beratur di tandas).

" Pertimbangkan penunjuk baharu, jangan hanya ubah nisbah"

Pengajaran yang Dipetik dari Haiti

• Komunikasi dalaman yang baik, mengenai aktiviti dan perkongsian dalaman Oxfam PH, merupakan prasyarat dalam operasi kecemasan yang begitu besar. Ini bukan sahaja mengelakkan pertindihan, tetapi juga merangsang idea pasukan dan menggalakkan penggunaan sumber yang lebih berkesan.
• Aktiviti PH yang melibatkan penggunaan aktiviti intensif buruh perlu mempunyai objektif yang jelas dan tahap penyeliaan yang mencukupi untuk mencapai hasil yang diingini. Aktiviti sedemikian mungkin paling baik dicapai melalui buruh harian kasual yang disasarkan dan bukannya aktiviti CFW.
• Pertimbangan yang teliti diperlukan tentang cara menjadikan aktiviti lebih mampan dalam jangka masa panjang. Ini terutamanya benar semasa menjalankan kempen pembersihan. Dalam keadaan tertentu, 2^nd Program susulan fasa akan diperlukan untuk memanfaatkan keuntungan awal.
• Mobilisasi komuniti yang berkesan di banyak tapak yang disokong Oxfam merupakan kunci kepada intervensi yang berjaya. Mewujudkan hubungan kerja yang baik dengan komuniti penerima manfaat membolehkan aktiviti PHP yang inovatif dikenal pasti, dan juga membolehkan akauntabiliti, perlindungan dan jantina diarusperdanakan melalui program ini.
• Isu keselamatan untuk pengagihan NFI menyeluruh perlu diambil serius, terutamanya apabila terdapat tekanan untuk mengagihkan kepada sebilangan besar orang. Amalan yang baik termasuk: (a) sentiasa bekerjasama dengan jawatankuasa kem untuk menyemak dan menyemak semula senarai pendaftaran dan mengatur keselamatan. (b) bersikap fleksibel dalam pendekatan pengagihan – bersikap inovatif dalam menangani isu keselamatan tertentu.
• Pelbagai pilihan pelupusan najis, berdasarkan konteks tapak, terbukti lebih berkesan daripada satu penyelesaian unik. Penyelarasan yang lemah antara Kluster WASH dan penderma mengakibatkan sejumlah besar tandas kimia diimport dengan sedikit rundingan yang dijalankan oleh agensi pelaksana. Walaupun cara inovatif menggunakan unit tersebut telah ditemui, sumber yang berharga akhirnya dibazirkan.
• Pengurusan dan Penyelenggaraan tandas/jamban bersama paling baik dicapai dengan menggunakan buruh harian yang dibayar. Penyeliaan kakitangan yang mencukupi juga diperlukan. Buruh sukarela harus digalakkan apabila tandas/jamban menjadi unit keluarga atau keluarga individu yang dikongsi.
• Peruntukan bukan sahaja perlu dibuat untuk O & M tandas, tetapi juga stesen mencuci tangan, terutamanya apabila ia merupakan tempat berkumpulan. Seperti tandas berkumpulan, petugas perlu dibayar untuk memastikan air dan sabun tersedia dan stesen bersih dan terjaga.
• Berikan sokongan kepada kumpulan tertentu seperti “Bayacoos”, bukan sahaja untuk menjadikan aktiviti pengosongan tandas lebih bermaruah, tetapi juga untuk meningkatkan kesedaran tentang isu-isu alam sekitar seperti:
  pembuangan sisa tandas secara rawak dan kesan menuang produk yang tidak mesra alam (iaitu bahan api diesel) ke dalam lubang tandas.
• Apabila menentukan strategi keluar untuk aktiviti bekalan air, pelbagai pendekatan harus dipertimbangkan dan bukannya menganggap pihak berkuasa air tempatan akan dapat membuat sambungan rangkaian yang mudah. ​​Syarikat air perbandaran terkenal dengan kompleksnya, dan peluang untuk penyelesaian segera yang kecil boleh disekat dengan cepat pada tahap yang lebih tinggi. Membangunkan pelan B sentiasa berguna.
• Beberapa perkongsian inovatif telah diwujudkan dengan rakan kongsi sedia ada dan baharu, menghasilkan beberapa output positif termasuk pelupusan najis yang selamat (TANAH), pengumpulan & pemprosesan runtuhan (DWR), dan pembangunan dasar kebangsaan untuk pengurusan sisa (DWR). Inisiatif lain, walaupun sebahagiannya berjaya, akan mendapat manfaat daripada pengawasan yang lebih jelas dan komunikasi dalaman yang lebih baik tentang matlamat perkongsian tersebut.